#30j :: De algemene staking met open ogen bekeken

Het resultaat van een voetbalmatch is pas gekend na de reglementaire speeltijd. Niet na de eerste helft. En nog veel minder al voor de match. En wat geldt voor een voetbalmatch, geldt des te meer voor een algemene staking.

De algemene staking van 30 januari kan op twee manieren bekeken worden. Het hangt er maar van af waar je je bevindt. Sommigen hadden op voorhand al hun oordeel geveld: de staking zou “onpopulair” en “zinloos” zijn. Anderen stonden met beide voeten op het terrein en zagen iets heel anders.

Onpopulair? De grootste algemene staking sinds 1993

Patroons, ministers, experts, pseudo-opiniepeilingen op internet… Geen inspanning was hen teveel om via Twitter en vanuit tv-studio’s te verkondigen hoe onpopulair de staking wel zou zijn. Ook Bart De Wever – die nochtans in de oppositie zit – liet luidkeels horen dat deze staking bij de bevolking op geen enkele steun kon rekenen. Hij jammerde dat ze niet moesten proberen om de wegen naar de haven van Antwerpen te blokkeren. Hij zou ze openhouden, desnoods met geweld.

En dan heb je diegenen die met beide voeten op de grond, van beneden af naar deze staking hebben gekeken. Diegenen die aan den lijve ondervinden wat de regeringsmaatregelen betekenen: minder koopkracht door allerlei taksen, een aanval op de index in het verschiet, langer werken, onzekere jobs… En wat hebben die mensen gezien? De grootste algemene staking sinds die van 26 november 1993 tegen het globaal plan.

Treinen, trams en bussen, alles lag stil. Maar ook de havens – die van Antwerpen op kop – en een groot deel van de luchthavens. Staking in de grote metaal- en chemiebedrijven, maar ook in heel wat grootwarenhuizen en scholen. In Wallonië, in Brussel, maar ook goed opgevolgd in Vlaanderen. En werkonderbrekingen in middelgrote bedrijven, waar de werknemers erin slaagden het werk neer te leggen ondanks de intimidaties van hun werkgever. Waar waren dan de miljoenen werknemers die wilden werken? In elk geval niet op de wegen die er zo rustig bij lagen als op een vakantiedag.

Ja, er ging van deze dag een enorme kracht uit, de kracht van de vastberadenheid van de georganiseerde werkende bevolking die het land heeft platgelegd. Want, zoals de Grieken zeggen, “zonder arbeiders draait de fabriek niet”.

“De staking is zinloos, de vakbonden zijn ouderwets”, zong de hele economische en politieke elite in koor. Zij willen absoluut de toekomst van de volkeren blijven controleren. Zij willen, onder militair escorte, hun budgettaire bezuinigingsplannen opleggen vanuit de fluwelen salons van de Europese Unie in Brussel.

Zij vroegen ons om naar de toekomst te kijken: dat we door de donkere dagen van de besparingen heen moesten, maar dat aan het eind van de tunnel ons het licht wachtte. Werkgeversorganisaties zoals Voka kwamen syndicalisten die de staking voorbereidden, provoceren. Er brak – vooral in het noorden van het land – een gigantische campagne los tegen de vakbonden als strijdorganisaties. In een poging ze te muilkorven.

“Zinloos”? De angst begint van kamp te veranderen

En wat zagen zij die op het terrein waren? De prachtige driekleur van verzet. De antisyndicale haatcampagne is als een boemerang terechtgekomen in het gezicht van diegenen die ze lanceerden. Het patronaat stond oog in oog met een hecht gemeenschappelijk front, ondanks nakende sociale verkiezingen.

Vele delegees wierpen zich in de strijd en gingen de discussie aan om hun collega’s te overtuigen. Met algemene vergaderingen, met informatie, met duizenden gesprekken, om uit te leggen waarvoor ze mobiliseerden. En deze maandag kwam een nieuwe generatie syndicalisten in het volle daglicht te staan aan de piketten. Natuurlijk gebruikten ze deze algemene staking als hefboom voor de ontwikkeling van nieuwe krachtsverhoudingen binnen de onderneming zelf. Voor het bekomen van voltijdse contracten van onbepaalde duur – daar waar deeltijds en tijdelijk werk de regel zijn – om halt toe te roepen aan een geplande herstructurering of om gewoon de werkdruk af te remmen.

Die van boven – de politici en de patroons – hebben deze match niet gewonnen. Zoals ze ook de match van de bezuinigingen nog niet gewonnen hebben. Zeker van zichzelf, ja, ronduit arrogant, stelden ze vóór de staking al dat ze hun programma onverkort zouden doorvoeren, dat we ons daar moesten bij neerleggen. Ze beloofden de staking op straffe van dwangsommen te breken.

Maar vandaag besloten honderdduizenden om niet zomaar een paar enkelingen in hun plaats over hun lot te laten beslissen. Ze maakten zich meester van het debat over de begroting, over hun koopkracht, over de toekomst van hun oude dag, maar ook die van hun kinderen. Ze kregen opnieuw vertrouwen in hun eigen kracht. En ze weten dat de staking van maandag onmogelijk de laatste kan zijn. Want een dag zal niet volstaan om de regering van gedacht te doen veranderen. Ze weten dat ons al in februari nieuwe besparingen en nieuwe aanvallen te wachten staan: tegen de index, tegen de sociale zekerheid.

En wat zien we? In de ogen van de patroons en de politici doemt nu al de angst op. De regeringspartijen kibbelen om te weten of en wanneer ze zullen beslissen over een indexsprong. De werkgevers willen zo snel mopgelijk opnieuw aan tafel om te onderhandelen over punten en komma’s. Natuurlijk trachten ze nu de gemoederen te kalmeren, te manoeuvreren, te praten over timing en het heropstarten van de dialoog, zonder ook maar op enige manier de inhoud opnieuw in vraag te stellen. Maar ze beginnen van hun stuk te raken.

“Heb geen schrik voor de tijden die komen”

We moeten natuurlijk na deze maandag van algemene staking de zaken ook niet rooskleuriger voorstellen dan ze zijn. Er wacht ons nog heel wat werk. Informeren en sensibiliseren. Om de eisen van deze beweging nog concreter te formuleren. Om een kalender op te stellen van acties die crescendo gaan. En ondertussen zien we de angst stilletjes aan van kamp veranderen. Optimisme mag blinken in de open ogen van de algemene staking van 30 januari.

En zoals PVDA-voorzitter Peter Mertens in zijn speech op de nieuwjaarsreceptie in Antwerpen zei: “Heb geen schrik voor de tijden die gaan komen. Heb geen schrik voor die schele mediasymfonie en het borstgeroffel van patroons, want achter hun wild geraas schuilt de angst voor een volk in verzet. Heb vertrouwen in uzelf, in uw werkmakkers, in uw vrienden en familie. Informeer u, sluit u aan elkaar, organiseer u, laat de kracht van het getal gelden. Wij hebben u nodig, als PVDA, wij hebben alle kwaliteiten nodig, wij hebben mensen nodig op de voorgrond en op de achtergrond, bij ons wordt elke kameraad gewaardeerd, elk lid is een triple A. En jullie, jullie hebben de partij nodig, als ruggengraat, om u te informeren, om samen te werken en niet alleen te staan, om een rechtvaardige, socialistische samenleving te realiseren, waar mensen opnieuw kunnen genieten, van de samenleving, van elkaar, van de arbeid, van de natuur, van de arbeid…”

Word nu lid van de PVDA voor 20 euro per jaar:
• via www.pvda.be
• via een sms’je naar 0473 87 60 18 (“lid” + naam + adres)