Wanneer is een staking een succes? Vanuit het perspectief van de werkende mensen is dat als in de grote productiebedrijven en in de grote strategische diensten, zoals spoor en openbaar vervoer, niet gewerkt wordt. Want daar, in de productie en de aanvoer van goederen en arbeidskrachten die voor de productie nodig zijn, daar ligt de bron van alle rijkdom en van alle winst. Wie het kapitaal wil raken, moet deze sectoren plat leggen. Dat is vandaag even waar als ten tijde van de staking tegen het Globaal Plan van 1993 of van de acties tegen de Eenheidswet van ‘60-’61. Alleen waren de grote industrieën toen effectief groter en waren er meer fabrieken met een omvang van Renault, Opel, Ford Genk, Volkwagen...
Maar ook vandaag wordt de slagkracht van de vakbond bepaald door zijn mobilisatiekracht in de grote sectoren van de productie. Als andere diensten en openbare besturen meestaken, is dat belangrijk als signaal naar de publieke opinie en dus niet onbelangrijk, maar dat bepaalt niet of het patronaat de staking al dan niet voelt.
Zowel het patronaat als de regering en de pers geven toe dat er op 30 januari massaal gestaakt werd in de grote bedrijven en bij het openbaar vervoer, zowel trein- als bus- en tramvervoer. En dit zowel in Vlaanderen als in Wallonië. De staking van 30 januari was wel degelijk een algemene staking. Het is geleden van de staking van 1993 tegen het Globaal Plan, dat er nog een algemene staking was in België.
Overigens werd er wel gestaakt in de kmo’s, in de distributie en in openbare diensten, ook in het onderwijs. De Waalse patroonsorganisatie UWE geeft toe dat 30 % van de handelszaken in Wallonië zijn deuren niet kon openen. In Vlaanderen bleven de meeste hypermarkten van Carrefour gesloten en was er de ochtend van 30 januari maar zeven kilometer file, terwijl dat er op een normale werkdag meestal rond de tweehonderd zijn. Toegegeven, dat weerspiegelt lang niet exact het aantal stakers en het zal wel waar zijn dat sommige mensen een dag vakantie hebben genomen of aan thuiswerken hebben gedaan. Maar daarmee kunnen VBO en andere Voka’s toch niet uitleggen dat de wegen er – nota bene op een dag zonder openbaar vervoer! – zo verlaten bij lagen.
30 januari zal de geschiedenis ingaan als een van de grote algemene stakingen uit de Belgische geschiedenis. Dat is des te opmerkelijker wanneer je rekening houdt met de aanvallen tegen de staking.
En wie zegt dat het bij deze ene stakingsdag zal blijven? Voor bijna iedereen die actief was in de staking op 30 januari, staat het vast dat er nog actiedagen volgen. Met allicht ook een of meer algemene stakingsdagen. Het is dus nog veel te vroeg om de algemene staking in het museum op te bergen, ook al mag de commentaarschrijver van De Tijd dat nog zo graag vandaag al schrijven.
Lees ook:
• Nationale stakingen in de Belgische sociale geschiedenis
Klik hier voor een lijst (.xls) met de plaatsen waar gestaakt werd. De lijst is nog onvolledig. Wil je de lijst aanvullen of op bepaalde plaatsen corrigeren, stuur dan je aanvullingen naar de redactie van Solidair.
De lijst werd samengesteld op basis van eigen gegevens, gegevens uit de pers en uit bepaalde vakbondscentrales.