Geen afdankingen voor meer winst en meer bonussen

De PVDA wil “paal en perk stellen aan de schoktherapie van de multinationals.” De linkse partij komt op voor een zogenaamde wet-AB InBev, waar het “aan rendabele bedrijven bij wet verboden wordt om af te danken”. De PVDA wil ook dat er een ambitieus banenplan komt in de openbare sector. Gefinancierd met de miljonairstaks, d.w.z door de grote vermogens te activeren.

De “schoktherapie” van grote bedrijven en multinationals

Rudy Thomaes, de grote baas van het VBO, verwacht dat er dit jaar nog eens 70.000 arbeidsplaatsen verloren gaan. Vorig jaar verdwenen 30.000 arbeidsplaatsen. Thomaes verdedigt de herstructureringen, als bron van “toekomst en rentabiliteit”.

Dit systeem is een herstructureringseconomie geworden. Om de winstcijfers op te krikken en om te voldoen aan de tweecijferige rendementen die de aandeelhouders blijven eisen, wordt de ene herstructurering na de andere gepland. Het werkvolk betaalt het gelag.

Bij Bayer klokte de Antwerpse vestiging af met een nettowinst van 195 miljoen euro. Dat is meer dan tweehonderdduizend euro winst per werknemer. Na 20 jaar onafgebroken herstructureren wilde de chemiegigant begin december opnieuw doen inleveren. Onder de chantage van sluiting van de vestiging. Een chantage die achteraf gezien een leugen bleek. Er was nooit sprake om de site aan de Schelde te sluiten.

Biergigant AB InBev boekt miljoenen euro winst en plant dit jaar om één miljard euro (!) aan dividenden uit te keren. Terwijl de aandeelhouders langs de kassa passeren, wil AB InBev in Europa 900 banen schrappen.

In het moeilijke jaar 2009 boekte Opel Antwerpen 3,4 miljoen euro winst, nadat de Antwerpse vestiging al 30 miljoen euro had afgestaan om de Europese verliezen van Opel te dekken. Als dank voor deze inspanning wordt de Antwerpse vestiging gesloten. Meer dan 5.000 gezinnen, met de onderaannemingen meegerekend, komen in de kou te staan.

De grootste bedrijven en multinationals gebruiken deze crisis om een “schoktherapie” toe te passen. Zij gebruiken het klimaat van onzekerheid en angst om drastische herstructureringen door te voeren en hun winsten nog verder te verhogen. Als beloning voor de radicale schokplannen ontvangen de topmanagers riante bonussen. Het zijn topmanagers die vaak met honderd en één draden verbonden zijn met de politieke wereld. Onder meer door hun politieke vrienden een vetbetaald mandaat te geven in de raad van bestuur. Zoals voormalig premier Jean-Luc Dehaene, die 7.500 euro opstrijkt per vergadering van AB InBev, en het systeem van extravagante bonussen hardnekkig blijft verdedigen.

AB InBev heeft een belastingvermindering van 70 miljoen euro gekregen. Opel Antwerpen heeft voor tientallen miljoenen euro’s subsidies ontvangen. En daar staat niets tegenover

Het is dan ook niet verwonderlijk dat de traditionele partijen laten betijen. Er zijn wel een aantal verontwaardigde uitlatingen, maar als puntje bij paaltje komt, wordt de schokdoctrine van de multinationals verdedigd. Toen het gemeenschappelijk vakbondsfront bij het winstgevende Bayer de bijkomende inleveringen weigerde, kregen de syndicalisten de halve politieke wereld op hun kop. Met minister-president Kris Peeters op kop: “De vakbonden moeten hun verantwoordelijkheid opnemen.” Dat is de codetaal van het rechtse politiek correcte denken. En het betekent in schoon Vlaams: “Als de aandeelhouders op tafel kloppen voor meer dividenden, dan moeten de vakbonden hun broek afdoen, de werknemers kalm houden en met de inleveringen instemmen.” De geest van verzet moet te allen prijze in de fles worden gehouden. De kopkes moeten ja knikken. Om de winsten op de financiële markten op te krikken. Om alle inleveringen te slikken.

Het fiscaal beleid van minister Reynders is de olie die dit systeem doet draaien. Het is ongelooflijk dat de regeringspartijen CD&V en de Parti Socialiste deze politiek blijven verdedigen.

Bayer mocht profiteren van het mooie aardigheidje van onze regering, dat luistert naar de naam notionele interestaftrek. 161 miljoen euro mocht vorig jaar in mindering gebracht worden.

AB InBev heeft voor 205 miljoen euro notionele interestaftrek gekregen van de regering, goed voor een belastingvermindering van 70 miljoen euro.

Opel Antwerpen heeft voor tientallen miljoenen euro’s subsidies ontvangen. En daar staat niets tegenover.

Het geld verdwijnt in de pocket van de aandeelhouders. De bevolking betaalt dan dubbel. En met de tewerkstelling, én met haar belastinggeld. Met de fiscale cadeaupolitiek moedigt de regering de bedrijven gewoon aan om verder te herstructureren en af te danken. Want een verwend kind heeft nooit genoeg. Het wil steeds meer.

Als het tot de logica van het systeem behoort om honderdduizend arbeidsplaatsen te vernietigen om de economie te doen draaien dan hebben we een maatschappijprobleem

Met hand en tand wordt deze perverse situatie verdedigd. An Goovaerts, hoofdredactrice van het zakenblad Trends zegt: “Mag een bedrijf dat winst maakt mensen ontslaan? Natuurlijk. Om de winst in de toekomst te verzekeren, moet een bedrijf proactief werken. (…) Het behoort dus tot de economische logica dat ook winstgevende bedrijven herstructureren.” (Trends, 21/01/'10). En zo maalt de winstmolen van het kapitalisme maar door. Het vergruizelt de jobs en de toekomst van duizenden arbeidersgezinnen. En het schept telkens opnieuw de bron voor nieuwe herstructureringen. Wanneer de groter geworden giganten opnieuw de strijd voor een deel van de markt aangaan, en dus opnieuw kapitaal moeten accumuleren en dus herstructureren. Ten koste van zovele arbeidersfamilies. Het is de permanente herstructureringseconomie.

Als het tot de economische logica van het systeem behoort om honderdduizend arbeidsplaatsen te vernietigen om de economie te doen draaien dan hebben we een maatschappijprobleem. Als een proactieve economie betekent dat 800.000 mensen tot gedwongen nietsdoen worden verplicht, terwijl degenen die nog werk hebben tegen een steeds helser tempo moeten werken, dan zit er iets goed fout in de samenleving. Als oudere werknemers steeds langer moeten werken, terwijl jonge mensen zitten te wachten op een baan om een toekomst uit te bouwen, dan is er iets mis met het systeem. Een menswaardige, sociale samenleving verkwanselt de bron die zorgt voor de welvaart, de arbeidskracht, niet.

Afdankingen zijn geen natuurwet: wie vecht kan winnen

AB InBev is uitgegroeid tot een symbool. Een symbool ook van wat gaat komen. Aan de ene kant: grote bedrijven die fantastische winsten boeken en toch afdanken. Met achter hen miljonairsfamilies zoals de Spoelberch, die riante dividenden blijven ontvangen. Een politieke overheid die daar niets tegen doet. Integendeel. Die, onder meer met het systeem van notionele interestaftrek, die politiek van de multinationals blijft aanmoedigen.

En aan de andere kant: de werknemers en hun vakbonden, en de solidariteit van de bevolking. AB InBev laat zien dat die ‘andere kant’, de kant van de werkmensen, kan winnen. Afdankingen zijn geen ‘natuurwetten’. Ze kunnen door strijd worden tegengehouden. Dat is ook de betekenis van de voorlopige overwinning van die van Bayer. Door hun principiële opstelling hebben ze de directie teruggedreven, ondanks de gigantische politieke en mediatieke druk.

Wij hebben veel respect voor de voorbeeldige strijd van de bierbrouwers van AB InBev. Het was nochtans niet gemakkelijk. Tegen een transnationaal concern ingaan. Vijftien dagen lang. Je moet het maar doen. Vastberaden opkomen voor het behoud van alle werkplaatsen. Tegen het misbruik dat biermonopolist AB InBev maakt van de crisis.

De werknemers zijn bij hun standpunt gebleven: het herstructureringsplan moet worden teruggetrokken. En dat heeft geloond. Voor het eerst sinds het bestaan van de wet-Renault, werd een directie verplicht om de procedure-Renault, voor collectief ontslag, terug te trekken.

Dat was ook mogelijk door de solidariteit. De delegaties van Luik (Jupille) en Leuven hebben hun banden versterkt. Ze hebben aan hetzelfde zeel getrokken en zich nooit laten uiteen spelen door nationalistische verdwazing. Zo hebben zij de druk van de directie van AB InBev weten af te slaan om het brugpensioen toch maar te aanvaarden. Maar ook internationaal heeft de vakbondssolidariteit gewerkt. In Nederland (Dommelsch) en in Duitsland hebben de arbeiders geweigerd om de productie van Jupiler over te nemen.

Waar zaten de politieke pleitbezorgers van het ‘goed bestuur’ tijdens de strijdbeweging? Behalve dan in de raad van bestuur?

In deze crisistijden van angst en onzekerheid hebben bijzonder veel mensen zich herkend in de strijd van ‘die van InBev’. In hen die zich niet laten doen. Het solidariteitsgetoeter langs de piketten van Leuven en Jupille, de steun van de Leuvense bevolking 'wij zijn allemaal Stella', de tientallen delegaties aan de poorten in Luik en Leuven. Dat is een bewijs dat de bevolking het niet pikt dat grote winstgevende concerns zo maar werknemers dumpen. Het brede gevoel van solidariteit heeft zeker bijgedragen tot de overwinning. Bij de regering bestond de schrik dat het voorbeeld van AB InBev andere sectoren zou inspireren.

Waar zaten de politieke pleitbezorgers van het ‘goed bestuur’ tijdens de strijdbeweging? Behalve dan in de raad van bestuur? Waar waren de nationalisten die beweren op te komen voor het Vlaamse werkvolk? Waar zag men de liberalen, die de verkiezingen introkken met de belofte op te komen voor de hardwerkende gezinnen? Zij hadden duizend keer meer financiële mogelijkheden om de solidariteit rond die AB InBev op gang te brengen, dan de kleine PVDA. Zij waren onzichtbaar. Met Geneeskunde voor het Volk en de PVDA hebben we vanaf de eerste dag alles gedaan wat binnen onze mogelijkheden ligt, en zelfs net iets er buiten, om mee te helpen de solidariteit op gang te brengen. Het is onze overtuiging dat een partij van de werkende bevolking juist dan actief moet zijn wanneeer het er op aankomt. Wanneer de steun en de solidariteit het hardst nodig is.

Alleen Sinterklaas brengt cadeaus langs de schoorsteen. Er vallen geen andere geschenken uit de lucht. Voor alles is gestreden

Geneeskunde voor het Volk, jongerenbeweging Comac en de PVDA stappen ook mee op in de Mars voor Werk nu vrijdag. Omdat we er fundamenteel van overtuigd zijn dat de schoktherapie van de grote bedrijven alleen door massadruk kan worden teruggedrongen.

Dat is meteen de verborgen rode draad doorheen de sociale geschiedenis van ons land. Alleen Sinterklaas brengt cadeaus langs de schoorsteen. Er vallen geen andere geschenken uit de lucht. Voor alles is gestreden. Voor het verbod van uitbetaling in natura, voor het verbod op kinderarbeid, voor de 8 urendag, voor het vakbondsrecht en voor het stakingsrecht, voor het minimumloon en voor het betaalde vakantie en voor de hele sociale zekerheid. Niets is zomaar cadeau gedaan. Wat de werkende bevolking in ons land heeft, hebben zij en hun voorouders behaald door sociale actie en strijd. Als we de inleveringen en de afdankingen willen tegengaan, dan zal dat niet anders zijn.

Dat wordt ook bewezen door die van Bayer en die van AB InBev. “Ge moet in uw leven een lijn leren trekken”, zo klinkt een volkswijsheid. Tot hier en niet verder. Wij zijn geen volk van jaknikkers. Dit is niet onze crisis. Wij willen werk. Een leefbaar inkomen en bescherming tegen ontslag. Wij willen niet dat zij op de beurzen spelen met de toekomst van onze gezinnen.

Bescherm de werkgelegenheid: voor een wet-AB InBev

Dat tienduizenden gezinnen dit jaar hun baan, en dus hun inkomen, dreigen te verliezen, zorgt voor een sociale noodtoestand.

Wanneer de grote bankiers in problemen kwamen, sprongen meteen alle waarschuwingslichten op rood. Een fiscale noodtoestand. Extra vergaderingen. Een weekend doordoen. 20 miljard zoeken om de bankiers opnieuw op de rails te zetten.

Wanneer er 100.000 arbeidsplaatsen geschrapt worden, knippert er hoogstens ergens een oranje flikkerlicht. Veel geblaat, dat wel. Maar weinig wol.

In plaats van te kijken als een koe naar een voorbij razende trein, moet de regering ingrijpen. Ze moet de vloedgolf van afdankingen tegengaan. Bij de bankencrisis werd de vrije markt opzijgezet om in te grijpen tegen ‘de hebzucht van de bankiers’, zoals de regering het toen zelf noemde. Bij de economische crisis moet de vrije markt ook maar een stapje opzij, en moet de regering doortastend ingrijpen om de jobs te beschermen tegen de hebzucht van de industriële patroons en de hard roepende grote aandeelhouders.

Achter AB InBev zitten drie van de rijkste Belgische aandeelhoudersfamilies: de families de Spoelberch, de Mévius en Vandamme, met elk een gemiddeld fortuin van 4 miljard euro. Vier miljard euro. Persoonlijk fortuin. En hun bedrijf blijft winst boeken, de dividendenstroom blijft lopen. Welke heilige wet verhindert het om hier iets aan te doen? Kan iemand uitleggen waarom dan de werknemers moeten opdraaien, opdat families zoals de familie de Spoelberch nog meer dividenden zouden ontvangen?

In Nederland en Italië moeten bedrijven aan objectieve criteria beantwoorden om tot collectief ontslag te mogen overgaan

In plaats van de multinationals te blijven paaien met grote fiscale cadeaus, willen wij dat de regering een wet-AB InBev invoert. Waarbij het aan rendabele bedrijven bij wet wordt verboden om af te danken. Bedrijven die winst boeken, dividenden uitkeren of reserves hebben opgepot mogen niet overgaan tot collectief ontslag. Bij niet-naleving worden alle staatssteun, belastingvoordelen en vermindering van sociale bijdragen onmiddellijk teruggevorderd.

Toen in 1997 Renault Vilvoorde sloot, reageerde de regering met de wet-Renault. Die wet verplicht werkgevers ‘tijdig’ collectieve ontslagen aan te kondigen en een consultatiefase te respecteren om naar alternatieve oplossingen te zoeken. In veel landen is de wetgeving op ontslagen veel strenger. In Nederland en Italië bijvoorbeeld moeten bedrijven aan objectieve criteria beantwoorden om tot collectief ontslag te mogen overgaan. Een van die criteria is dat ze verlieslatend moeten zijn. In Frankrijk leggen wetten straffen op aan bedrijven die geen plan maken om afgedankten een andere baan te bezorgen. Om de ontembare hebzucht van Bayer, AB InBev en de grote monopoliebedrijven tegen te gaan, en de werkgelegenheid te beschermen, hebben we in ons land een nieuwe wet nodig. Een wet-AB InBev.

Wat zijn de voordelen van de wet-AB InBev?

800.000 werklozen. En duizenden handen te kort in de openbare sector. Doe de Miljonairstaks!

Wij tellen vandaag meer dan 800.000 werklozen. En tegelijkertijd zijn er duizenden handen te kort in de zorgsector, in het onderwijs,in de kinderopvang, in de milieusector.

Het is niet door de werklozen op te jagen dat er plots nieuwe werkplaatsen gaan verschijnen. Iedereen weet dat men moet investeren om nieuwe tewerkstelling te creëren. Daar waar het ‘t meeste nodig is. Laten we de vermogens activeren om openbare tewerkstelling te creëren. Dat kan voor tienduizenden nieuwe werkplaatsen zorgen in de sociale sector, de openbare diensten, de welzijnssector en het onderwijs. Er is een tekort aan investeringen in milieuprojecten, in openbare werken van sociaal nut, in de bouw van sociale woningen.

Wij riskeren vandaag in een omgekeerde spiraal terecht te komen. Een spiraal waar de overheid precies het tegendeel doet. Waar de regering geen nieuwe werkplaatsen creëert, maar zelf ook jobs schrapt in de openbare sector. In het onderwijs, bij De Post, bij De Lijn, bij de openbare omroep. Voor volgend jaar worden opnieuw zware besparingsmaatregelen gepland. Men spreekt van negen miljard euro extra besparingen.

Wij eisen de invoering van een miljonairstaks, waarbij de 2 % rijkste Belgen 1 tot 3 % belasting betalen op hun fortuin. Zo’n vermogensbelasting bestaat al in Frankrijk. Hier kan ze 8,7 miljard euro opbrengen. In ons voorstel van de miljonairstaks is het (eerste) huis niet inbegrepen. Het gaat dus niet over de spaarcenten van de hardwerkende Belg, noch over de erfenis die men eventueel te beurt is gevallen. Neen, alleen de werkelijk grote fortuinen worden geviseerd.

België is het land met het hoogste aantal miljonairs van heel de Europese Unie. We zijn een belastingparadijs voor de grote fortuinen

De familie de Spoelberch resideert op mooie plaatsen. Grégoire woont op het historische domein van Wespelaar in een renaissancekasteel. Olivier de Spoelberch woont in het kasteel van Flawinne in de buurt van Namen. Adolf en André de Spoelberch bewonen het kasteel Drietoren in Londerzeel. Zij behoren tot een miljonairsfamilie die mede-eigenaar is van AB InBev. Samen met de families de Mévius en Vandamme. De voorbije negen jaar groeide het fortuin van die drie families tot 12,5 miljard euro. Dat is een toename van het fortuin met 1.050 %, en dat op nog geen tien jaar tijd. Als je de miljonairstaks alleen op deze drie families toepast, dan krijgt de overheid jaarlijks 412.795.000 euro extra inkomsten. Een half miljard extra, door een bescheiden belasting op drie families. Genoeg om het pensioen van 343.996 gepensioneerden met 100 euro per maand te verhogen. En neen, Grégoire, Olivier, Adolf en André zullen er in hun kastelen echt geen boterhammeke minder voor moeten eten.

België is het land met het hoogste aantal miljonairs van heel de Europese Unie. We zijn een belastingparadijs voor de grote fortuinen. En toch is die situatie geen voorwerp van discussie meer. Dat is een aanslag op het fatsoen. Alle democratische krachten zouden die handschoen moeten opnemen. En ijveren voor een miljonairstaks, in plaats van de werkende bevolking opnieuw voor deze crisis te doen opdraaien.

Samen met de wet-AB InBev kan de miljonairstaks er voor zorgen dat er paal en perk wordt gesteld aan de graaicultuur en aan het liberaal extremisme van een handvol graven, baronnen en CEO’s. Steeds meer mensen steunen het voorstel om een miljonairstaks in te voeren. Ondertussen verzamelde de PVDA meer dan 10.000 ‘fans’ voor het idee, op de website www.miljonairstaks.be

Wat zijn de voordelen van de miljonairstaks?

Allen naar Brussel dus, komende vrijdag om 10 u

Om samen massaal een signaal te geven dat het genoeg is geweest. Om de schoktherapie van de grote bedrijven, die willen afdanken voor meer winsten en bonussen, een halt toe te roepen. Om de werkgelegenheid en het industrieel weefsel in ons land te beschermen, door een nieuwe wet, de wet-AB InBev. En om een ambitieus openbaar banenplan te realiseren, door de miljonairstaks.

Mars voor werk! Nu vrijdag 29 januari om 10 u

*Peter Mertens
voorzitter PVDA
22 januari 2010