Ierland :: Het antisociale Europa verworpen per referendum

Op vrijdag 13 juni stemde 53,4% van de Ieren tegen het verdrag van Lissabon. Een overwinning van Links.

Ierland is het enige land van de Europese Unie waar de bevolking na een langdurig openbaar debat het recht kreeg zich uit te spreken over het verdrag. (Foto Belga)

De Ieren hebben het verdrag van Lissabon verworpen. Dat is de nieuwe naam voor de Europese Grondwet, die in 2005 door de Fransen en Nederlanders verworpen werd. Meer dan 53% van de kiezers zegden neen. Ierland is het enige land van de Europese Unie waar de bevolking na een langdurig openbaar debat het recht kreeg zich uit te spreken over het verdrag. Sommigen brengen hun stem natuurlijk uit vanuit een nationalistische visie en zijn principieel tegen elke vorm van Europese eenmaking.

Maar net als in Frankrijk en Nederland in 2005, is de Ierse verwerping op de eerste plaats een volkse verwerping en een linkse tegenstem. Volgens een peiling één week voor de stemming, dacht  de meerderheid van de eerder rijke Ieren ja te zullen stemmen, terwijl de meerderheid van de ondervraagde arbeiders neen gingen stemmen . Grote vakbonden, alle partijen links van de Socialistische Partij (Labour) en heel wat progressieve organisaties voerden campagne voor het ‘neen’. Zelfs bij de aanhangers van Labour, zegt de meerderheid tegen het verdrag te zijn.

De leider van de grootste vakbond (Siptu) zei dat hij “het verdrag, dat de werknemers onderwerpt aan de wetten van de markt zonder het tegengewicht dat het recht op een bindend sociaal overleg is, niet zou steunen  ”. Hij verwijst naar recente verdicten van het Europees Gerechtshof. Dat besliste dat de Zweedse vakbonden een Letse aannemer die in Zweden werkte niet konden verplichten zijn werknemers te betalen volgens de Zweedse collectieve arbeidsovereenkomsten. Het was voldoende dat hij het geldende wettelijke minimumloon uitbetaalde. De vakbondsorganisaties vrezen terecht de veralgemening van dergelijke praktijken en dat het verdrag de vakbonden buiten spel zet.

De tegenstanders hebben ook de nadruk gelegd op de dreiging die uitgaat van het verdrag voor de openbare diensten, en meer bepaald de gezondheidsdiensten. Het verdrag onderwerpt hen aan de concurrentieregels, de juridische basis voor hun liberalisering en hun privatisering. De tegenstanders stemmen tegen het verdrag om de militaire neutraliteit van Ierland, dat geen lid is van de NAVO, te verdedigen. Het verdrag vraagt alle Lidstaten hun militaire capaciteit te verbeteren (het enige terrein waar de verhoging van de openbare uitgaven aangemoedigd wordt!) en in het buitenland te interveniëren in naam van de strijd tegen het terrorisme.

In  2000 stemde Ierland al tegen het verdrag van Nice om die reden. De Europese Unie heeft toen doen herstemmen met de belofte de Ierse neutraliteit volledig te zullen respecteren. Een belofte die niet werd nagekomen: de NAVO heeft een luchthaven in Shannon (een grote Ierse stad) en Ierse militairen nemen deel aan de Europese interventiemacht in Tsjaad.

De voorstanders van het ‘ja’ hebben er alles aan gedaan om het Ierse volk in die kwestie te misleiden. De Franse regering heeft zelfs een parlementair debat over het programma van het Franse voorzitterschap van de Unie uitgesteld tot na het referendum. De Franse president Sarkozy wil de Europese Unie voorstellen de militaire uitgaven drastisch te verhogen. Daarover heeft hij al een akkoord met de Duitse kanselier Merkel.