"Liberalisering energiemarkt mislukt", geeft minister Magnette toe

De liberalisering van de energiemarkt is "mislukt", zegt minister van Energie Magnette in een interview in De Morgen (22 januari 2010). "Na tien jaar moet je durven vaststellen dat de vrijmaking enkel erg genereus is geweest voor de betrokken energiebedrijven, maar helemaal niet voor de consumenten." Groot gelijk, maar wordt het geen tijd om de daad bij het woord te voegen?

Energieminister Magnette pleit voor “meer regulering” om de energieprijzen weer onder controle te krijgen. Mooi, maar in het akkoord dat hij met GDF Suez sloot, staat geen letter over prijsregulering. (Foto HatM)

Energiewaakhond CREG pleitte al in januari vorig jaar voor “een krachtige aanpak” van Electrabel, omdat GDF Suez de prijzen manipuleert en door haar machtsmonopolie “simpelweg niet meer beconcurreerbaar is”. Dat minister van Energie Magnette (PS) dat nu erkent, is een stap vooruit. Er is alleen een klein probleem: Magnette heeft door het herenakkoord met GDF Suez zichzelf buitenspel gezet. Het akkoord, dat dit jaar door het Parlement in wetten wordt gegoten, rolt de rode loper uit voor de energiebedrijven, GDF Suez op kop. Een harde aanpak van de energiebedrijven wordt wel heel erg moeilijk als je tegelijk een akkoord tekent waarin de regering “een stabiel regulerend en normatief kader” garandeert. Lees: er komen géén nieuwe maatregelen tegen Electrabel en de energiebedrijven. Bovendien is Magnette zélf ook wel erg genereus: in ruil voor een jaarlijkse aalmoes van ongeveer 230 miljoen euro blijven de kerncentrales langer open, wat de kernenergieproducenten naar schatting 13,5 miljard euro cash oplevert.

Minister Magnette pleit voor “meer regulering” om de energieprijzen weer onder controle te krijgen. Helemaal akkoord, maar ook hier gaapt een grote kloof tussen woord en daad. In het akkoord met GDF Suez staat geen letter over prijsregulering. Er komt alleen dit jaar een “opvolgingscomité” dat geen enkele macht heeft en waar Electrabel... zelf deel van uitmaakt! Je hebt geen opvolgingscomité nodig om te weten dat Electrabel de energieprijzen kunstmatig oppompt. Studies van de CREG, een orgaan dat nota bene van minister Magnette afhangt, bewijzen dat Electrabel de energieprijzen manipuleert en woekerwinsten maakt. Op het bureau van de minister ligt sinds gisteren een vertrouwelijke studie van de CREG die aantoont hoe Electrabel en andere energiebedrijven in 2007 misbruik maakten van de stijging van de gasprijs op de wereldmarkt om veel te hoge prijsstijgingen door te rekenen. En nu de prijzen internationaal weer zakken, blijven de prijzen hoog.

Alleen Ierland heeft nog hogere energieprijzen

Ook de elektriciteitprijs wordt gemanipuleerd. Volgens het Europees statistiekenbureau Eurostat kost elektriciteit in België 18 % meer dan in de buurlanden. Het energieconsultancybedrijf CapGemini concludeert dat België, op Ierland na, het duurste energieland van heel Europa is geworden. Waar wacht Magnette eigenlijk op?

Het is hoog tijd voor actie. België wordt dit najaar voorzitter van de Europese Unie, en minister Magnette is van plan om Europese maatregelen voor te stellen. Maar er zal meer nodig zijn dan een “Europees netwerk van ombudsmannen” om de consumenten te beschermen. Onze energievoorziening komt steeds meer in de wurggreep van een handjevol Europese reuzen, waaronder GDF Suez. De vijf grootste energiebedrijven van Europa houden de prijzen hoog en maakten in de eerste helft van vorig jaar 14,1 miljard winst netto.

Publiek energiebedrijf

Laat ons de conclusies trekken uit de mislukking van de liberaliserring en om te beginnen voor de gezinnen, die 20 % van de elektriciteitsmarkt uitmaken, de liberalisering schrappen. Verplicht de energiebedrijven om hun werkelijke kosten openbaar te maken. Leg als overheid, op die basis, een faire maximumprijs vast. Verplicht de privé-energiebedrijven om tegen die gereguleerde prijzen te leveren aan een publiek energiebedrijf. En lever rechtstreeks, via dat publiek energiebedrijf, goedkope elektriciteit aan de gezinnen. Een publiek energiebedrijf zou ook toelaten om als overheid zelf te investeren in groene energieproductie. Energie is te belangrijk om over te laten aan de vrije markt. De liberalisering is geen natuurwet. Het kan anders.