NMBS :: Het spoor redden is de planeet redden

De vakbonden vrezen dat de hele NMBS in gevaar komt als de goederenafdeling B-Cargo bij een dochteronderneming ondergebracht wordt. De bonden kondigen dan ook een algemene staking aan op 5 november.

De filialisering van B-Cargo zet de deur open naar de totale privatisering van het spoor. En dat betekent voor de werknemers een uitholling van de arbeidsvoorwaarden en voor de passagiers een slechtere dienstverlening. (Foto archief)

Het onderbrengen van B-Cargo bij een dochtermaatschappij zet de deur open voor de totale privatisering van de spoorwegen. Volgens de vakbonden wordt er weliswaar al maanden onderhandeld, maar is het allemaal “praat voor de vaak”. Etienne Libert, secretaris van ACOD-spoor in Charleroi, maakt een en ander duidelijk.

Wat betekent de “filialisering” van B-Cargo?

Etienne Libert. Dat betekent dat het goederentransport geprivatiseerd wordt, met alle gekende gevolgen. De dochteronderneming wordt een maatschappij naar privérecht en gaat behoren tot de sector van de logistiek waar de loon- en arbeidsvoorwaarden heel wat minder zijn. Het statuut van de spoorwegarbeiders, hun loon- en arbeidsvoorwaarden, hun werkzekerheid,… Dat staat allemaal op de helling. Temeer daar de fase die erop volgt meestal de totale privatisering is.

Wat zijn de grootste bedreigingen van zo’n filialisering?

Etienne Libert. De volledige ontmanteling van de openbare dienst. Voor wie er vandaag werkt, betekent het de uitholling van zijn arbeidsvoorwaarden en van zijn werkzekerheid. Voor de klanten betekent het een duurdere, maar slechtere dienstverlening. Van zodra de Europese Unie het licht op groen zette voor de vrije concurrentie in onze sector, begonnen de verliezen op te lopen. Er zijn haast geen klanten meer voor het spoorvervoer. Zowat iedereen heeft zich geheroriënteerd naar het wegvervoer. En de problemen doen zich niet alleen voor bij B-Cargo. Sommige privéondernemingen, zoals Crossrail, hebben het ook moeilijk.

Hoe komt het dat goederenvervoer over de weg goedkoper is dan per spoor?

Etienne Libert. Omdat het wegvervoer niet opdraait voor de reële kosten van het wegennet. Wie gebruik wil maken van het spoor als transportmiddel, moet betalen om toegang te krijgen tot het net, terwijl de toegang tot het wegennet vrij en kosteloos is. Maar het wegtransport veroorzaakt verkeersinfarcten en milieuvervuiling. Het gaat dus niet alleen om het lot van wie voor de NMBS werkt, ook de toekomst van onze planeet staat op het spel.

Een openbare dienst moet aan het publiek een kwaliteitsvolle dienstverlening aanbieden en zonodig moet de staat bijspringen om dat mogelijk te maken

De openbare dienst behouden, is mogelijk. Als men een belasting op het wegtransport zou invoeren en dat geld zou gebruiken om het spoor te stimuleren, zou men de bestaande situatie helemaal kunnen omkeren. Maar dat is nu net wat onze politici niet willen. Ze zijn vandaag erg terughoudend en ze luisteren al te veel naar wat de Europese politiek hen voorschrijft, en dat is “Leve de vrije markt”. Bovendien is België vanaf midden volgend jaar EU-voorzitter en dus durft niemand het vandaag aan de heren uit Brussel en Straatsburg tegen de haren in te strijken.

Moet een openbare dienst niet rendabel zijn?

Etienne Libert. Natuurlijk niet. Een openbare dienst moet aan het publiek een kwaliteitsvolle dienstverlening aanbieden en als het nodig is, moet de staat bijspringen om dat mogelijk te maken. Europa volgt precies de omgekeerde redenering. Van zodra je subsidies aanvraagt, moet je je bedrijf filialiseren. Wat de transportsector betreft, is het bovendien volkomen krankzinnig en compleet in tegenstrijd met wat de Kyoto-richtlijnen hebben uitgevaardigd inzake CO₂-uitstoot. Die ligt bij het wegvervoer onnoemelijk veel hoger. Bovendien gaat het hier niet alleen om het goederenvervoer. Als men in januari 2010 ook het passagiersvervoer voor concurrentie openstelt, is het hek pas goed van de dam: prijsverhogingen, slechtere dienstverlening en een streep door de veiligheid van de reizigers. De kans dat de gebruikers van het openbaar vervoer uiteindelijk weer voor hun eigen auto kiezen is dan ook bijzonder groot.

Vreest u ook voor banenverlies?

Etienne Libert. We moeten realistisch blijven, dus ja. We weten dat we daar niet zullen aan ontsnappen. Maar de arbeiders zijn gemobiliseerd en laten de armen niet zakken. Wat wij willen, is een Europees beleid dat consequent kiest voor openbare diensten. Een beleid dat ten goede komt aan het milieu, aan wie er zijn boterham mee verdient én aan wie er gebruik van maakt.