Rijden onze elektrische auto’s straks op stroom uit Afrika?

Waarom proberen ze niet de warmte van de Sahara om te zetten in energie, vraag ik me al dikwijls af. Franse en Duitse kapitalisten zijn daar al mee bezig. In Noord-Afrika, maar ook ten bate van de mensen daar?1

Gaston Van Dyck

Concentrating Solar Thermal Power of CSP van Desertec: zonlicht wordt via parabolische spiegels gericht op buizen met olie. Met de hete olie wordt water verhit tot stoom die een turbine aandrijft. Op deze foto een proefveld in Zuid-Spanje. (Foto Desertec – UK)

Hernieuwbare energie is in. “Hier boren we een goudmijn van makkelijk 1.000 miljar euro aan”, vertelde de Duitse staatssecretaris van Milieu Matthias Machnig. De markt voor milieutechnologie zou tegen 2020 waarschijnlijk verdubbelen tot 2.000 miljard euro. Franse en Duitse multinationals werken elk aan een groots project.

Duitsland ziet het groots

Het Duitse project Desertec gaat ervan uit dat “de woestijnen in 6 uur tijd meer zonne-energie opvangen dan de mensheid in een jaar verbruikt”. Om de huidige wereldvraag van 18.000 TWh/jaar² te produceren, volstaat het om een drieduizendste (90.000 km²) van ’s werelds woestijnen uit te rusten met “collectors of solar thermal power” (CSP’s) of zonne-energiecollectoren. Dat zijn fabrieken die met parabole spiegels zonlicht opvangen en water tot stoom verhitten. Die stoom moet dan turbines aandrijven om elektriciteit op te wekken en tegelijk zoutwater ontzilten tot drinkbaar water.

De technologie bestaat vandaag al, het komt er nu vooral op aan genoeg geld te vinden, aldus Desertec, om de woestijnen van Noord-Afrika en het Midden-Oosten te omgordelen met een netwerk van CSP’s in de vorm van een enorme sikkel van de Westelijke Sahara en Marokko tot het schiereiland Saudi-Arabië en Irak.  Bovendien moet dat netwerk nog een aansluiting krijgen op het stroomnetwerk van Europa. Want Desertec is een Duits project, het wil stroom produceren voor EUMENA, zijnde de Europese Unie (EU), het Midden-Oosten (ME) en Noord-Afrika (NA). Desertec spiegelt ons voor dat Europa in 2050 liefst 15 procent van al de stroom die het nodig heeft, van Desertec zal afnemen.

Frankrijk neemt EU op sleeptouw

Aanvankelijk werkten Fransen industriëlen nog mee aan het Duitse Desertec. Maar rond einde 2008 waren ze er plots niet meer welkom. “Zij hangen vast aan hun nucleaire energie”, zei Torsten Jeworrek van de verzekeringsreus Munich Re, die Desertec in de praktijk leidt.

Nicoals Sarkozy had toen al een eigen plan, dat hij tijdens de oprichtingsconferentie van de Union Pour la Méditerranée (UPM) in juli 2008 kon doorduwen, het Plan Solaire Méditeranée (PSM). De 43 landen van de UPM kwamen overeen om samen te werken rond de vervuiling van de Middellandse Zee, het transport over zee en over land en rond zonne-energie. Ze hebben niet één grootschalig project zoals dat van Desertec, maar een resem van projecten rond hernieuwbare energie. Tegen 2020 zou er 20 Gigawatt capaciteit bijkomen, met een lage uitstoot van broeikasgassen. Tunesië bijvoorbeeld zou ruim 3000 Mw stroom genereren met 26 installaties met hernieuwbare energie. En Frankrijk zou in Kopenhagen zelf nieuwe projecten met Renewable Energy onthullen.