Waanzinnig dictaat voor Griekenland

De drie partijen die gedoogsteun verlenen aan de Griekse “Goldman Sachs-premier” Papademos stemden vanmorgen in met een verschrikkelijk nieuw spaarplan van de EU en het IMF. Zo willen zij de miljarden staatsobligaties die de eigen grootbanken gekocht hebben, veiligstellen. IJselijk, schandelijk, crimineel, dat zijn zonder overdrijven de adjectieven voor dit akkoord, dat zondag aan het parlement wordt voorgelegd. Het drijft het land verder en verder in een slaafse afhankelijkheid. Maar hola, ook het volk wil ook een duchtig woordje meespreken. In een mum van tijd rolt het ordewoord van de sociale opstand door het land.

“Capitulatie”

Om het monsterakkoord te helpen afdwingen, gebruikten de media die de spreekbuis zijn van de “financiële markten” regelrechte oorlogstaal. “Voorstel tot capitulatie”, was de kop van Financial Times Deutschland.[1] En Handelsblatt: “Een ultimatum”.[2] Even agressief klonk het op de Frans-Duitse top van maandag in Parijs. De van Griekenland geëiste hervormingen “moeten onvoorwaardelijk omgezet worden”, zei Angela Merkel bitsig. Sarkozy voegde er in de stijl van een maffiapeetvader aan toe aan het adres van de Grieken: “U heeft geen andere keuze!” Het duo eiste dat er een aparte rekening komt waar alle Griekse staatsinkomsten op gezet worden. Uit dat saldo zullen alle buitenlandse verplichtingen bediend worden, Griekenland zelf zal er geen greep op hebben, zo beweerde voorzitter Juncker van de eurozone ’s anderendaags.[3] Na “der Sparkommissar” van enkele dagen geleden, nu dus het spaarconto!

De verplichtingen die de capitulatie het land oplegt, tarten elke verbeelding. Het minimumloon wordt met 22 procent teruggeschroefd naar... 450 euro netto voor een alleenstaande en 645 euro voor een gezionshoofd.[4] Voor min 25-jarigen zal de korting nog drastischer uitvallen. Van de hoogte van het minimumloon hangen ook de sociale uitkeringen af. Het stempelgeld zal terugvallen op maximum 360 euro per maand, het basispensioen op 392,7 euro.[5]

Omdat de lonen in de privésector het minimumloon als basis hebben, met daarop allerlei toeslagen, zullen ze drastisch dalen, ook al omdat nog slechts 5 van de huidige 75 premies en toeslagen behouden blijven. Het Atheense persbureau schrijft dat het loonverlies tot 40 procent kan oplopen![6]

Ook de uitgaven voor gezondheidszorg worden na een reeks besparingen opnieuw brutaal teruggeschroefd. In de komende maanden zullen 15.000 ambtenaren ontslagen worden, al garandeert de Griekse grondwet hen werkzekerheid. Het is de start voor 150.000 ontslagen in de openbare diensten, verdeeld over de komende drie jaar die het dictaat wil doorvoeren ondanks het verzet van gemeenten en allerlei overheden. [7]

Staat van ontkenning

De Europese Commissie en de experts van ECB en IMF leven in een staat van ontkenning. Door hun dictaten en spaarplannen gaat het met de economie van het land van kwaad naar erger maar die schreeuwende waarheid weigeren zij te zien: De besparingsrondes ontlokten niet alleen heftige sociale reacties maar wurgden ook de Griekse economie. In 2009 kromp die met 2 procent, in 2010 nog eens met 3,5 procent, in 2011 met 6 procent. De editorialist van beurskrant De Tijd: “Die neerwaartse spiraal –vergelijkbaar met de Grote Depressie in de jaren dertig van vorige eeuw – zal niet gebroken worden. (...) Er is op geen enkele manier uitzicht op beterschap.”[8] In het begin van de crisis had Griekenland een schuldenlast van minder dan 120 procent van het bnp. Vandaag is dat opgelopen tot 198 procent. Hoe langer hoe meer wordt een kwijtschelding van Griekse schulden, een “haircut”, onvermijdelijk.

Hoe bankiers creatief rekenen

De (vooral Europese) grootbanken, verzameld in het IFF, onderhandelen met Griekenland om er bij die haircut liefst zonder kleerscheuren vanaf te komen. Het besluit van de EU-top over een “vrijwillige” haircut van 50 procent dateert van december 2010 maar de banken lieten de onderhandelingen over de uitvoering ervan verzanden in een eindeloze marathon en deden intussen zoveel mogelijk slecht papier van de hand. Bankiers als IFF-voorzitter Ackerman (Deutsche Bank) jammeren over hoge verliezen bij de herschikking maar hun cijfers zijn vooral de vrucht van creatieve rekenkunst. Zij beweren dat zij bij een haircut van 50 % een verlies van 100 miljard moeten inschrijven. Maar dan blijft er nog 100 miljard schuldpapier, die de Griekse staat bij de haircut inruilt voor nieuwe, langlopende schuldpapieren. Daarop zouden de banken 3,5 procent interest incasseren... wat hen 105 miljard winst zou opleveren. Reken daarbij de oude, al betaalde interesten op de oude schuldpapieren en de slotsom is: de grootbanken en geldhuizen halen ook met de haircut meer geld uit Griekenland dan ze uitgeleend hebben.

Wall Street Journal meldt dat de ECB zal “deelnemen” aan de haircut.[9] En wel zo: de ECB zou Griekse obligaties ter waarde van 50 miljard, die het in 2011 van de privébanken heeft overgekocht, inwisselen voor nieuwe papieren aan een lagere prijs. Of hoe de ECB de verliezen van de grootbanken “socialiseert”. Niet voor niets was ECB-chef Mario Draghi, die andere “Goldman Sachs-connectie”, de “grote held” voor een bankierspubliek vorige week in Davos.[10]

Chantage: “Dit of het bankroet”

De drie politieke partijen die voor het ultimatum plooiden – de conservatieven van Neia Dimokratia, de sociaaldemocraten van Pasok en de ultrarechtse nationalisten van Laos – deden dat omdat er bij een “neen” geen “reddingspakket” van 130 miljard zou komen. Met een Griekse bankroet tot gevolg. De Griekse banken zouden dan overkop gaan. Anderzijds staan ze voor verkiezingen, die in april van dit jaar moeten doorgaan. Vandaar hun combattieve uitspraken. Karatzaferis, de leider van de ultrarechtse Laos partij bijvoorvbeeld, zei: “Ik ga geen bijdrage leveren aan de explosie van een revolutie door ruggensteun te geven aan het instellen van de Verelendung.”[11] De linkse oppositie en de vakbonden beschouwen die uitspraken als onderdeel van een politiek spel, een “show” waarvan de afloop al bekend is. “We weten dat ze uiteindelijk zullen instemmen met de eisen,” zegden vakbondsmensen al op de stakingsdag van 7 februari.[12] Voorzitter Aleka Papariga van de KKE, de Griekse Communistische Partij: “Die zogenaamde heroïsche en militante onderhandelingen leiden tot niets dan alleen maar een vicieuze cirkel. Wat nu telt is dat het volk de zaken in handen neemt...”[13]

Intussen wil Pasokleider Papandreou de verkiezingen verdagen. Zijn partij staat voor een mogelijke scheuring en zal bij de stembusgang volgens voorspellingen kopje onder gaan en slechts de vijfde partij worden. Links, met de communistische partij KKE voorop, zou volgens peilingen meer dan 20 procent vooruitgaan.[14] Om die reden is ook Laos voor uitstel van de verkiezingen.

Genoeg!

Aangevuurd door de invloedrijke en militante vakbond PAME riepen dinsdag 7 februari ook de twee grootste vakbonden van het land, de GSEE (privésector) en Adedy (openbare diensten) op tot een algemene staking onder het ordewoord: “Genoeg!”. Ilias Iliopoulos, de secretaris-generaal van Adedy zei: “Het is onze zorg niet dat zij zich verplicht voelen zo’n maatregelen te accepteren. Feit is dat 500.000 families zelfs niet één euro per week verdienen en dat nog eens een half miljoen alleen maar sporadisch werk vindt. Het Griekse volk kan de last van verdere maatregelen niet meer dragen. Als onze politici dwaas genoeg zijn in te stemmen met wat de zogenaamde redders hen zeggen, als ze nog meer besparingen en jobverlies aanvaarden, dan zal een explosie volgen. De reactie zal oncontroleerbaar zijn.”[15]

De vakbonden en de KKE vragen de bevolking vanavond (donderdag) overal in het land massaal te manifesteren. Zij roepen op deel te nemen aan een nieuwe algemene staking, morgen en overmorgen en voor een massamobilisatie tijdens die dagen aan het parlement. “We zijn op weg naar een sociale opstand”, zei vakbondsleider Iliopoulos.[16]

Voorzitter Aleka Papariga van de KKE: “De verantwoordelijkheid ligt nu bij het volk. Het volk zal beslissen. Ofwel zal het alles wegvagen, ofwel zal het nutteloos tranen en verontwaardiging vergooien aan de oude en de nieuwe pseudoredders.”[17]

Die strijd gaat ons allemaal aan. We kunnen niet dulden dat, zoals Handelsblatt titelt, “de Grieken hun laatste hemd moeten afgeven”.[18] Overal in Europa beleven we de fatale afbouw van lonen, sociale uitkeringen en pensioenen omwille van het profijt van de financiële concerns en over-vermogenden. De omstandigheden verschillen van land tot land maar het frame is hetzelfde. Wij laten ons niet tegen elkaar uitspelen. Solidariteit is het belangrijkste wapen dat we hebben. Het is tijd!

Voorlopig geen Grieks exit uit de eurozone

De laatste dagen gingen er veel stemmen over een Grieks exit uit de eurozone, onder andere die van eurocommissaris Neelie Kroes en van de Nederlandse premier Rutte. Toch opteren de EU, de ECB en het IMF vandaag niet voor dat scenario. “Ik zal er niet aan meedoen Griekenland uit de euro te duwen”, zei Angela Merkel dindagnavond op een bijeenkomst met studenten in Berlijn.[19] De voorzitter van het Europese parlement Martin Schultz (SPD) treedt haar bij en zei duidelijk waarom: “Een bankroet van Griekenland zou het banksysteem in Europa op zijn grondvesten doen daveren.” Ook Josef Ackerman van Deutsche Bank waarschuwde scherp voor een Grieks bankroet nu: het zou tot “een nauwelijks voorstelbare collateral damnage leiden, met een bijzonder gevaar voor besmetting van andere crisislanden”, zei hij in The Guardian. “Het gaat niet alleen om Griekenland maar om Europa.”[20]

Om dat Europees domino-effect (voorlopig) te verhinderen en “het Griekse geval” te isoleren, heeft de ECB na de top van december 2011 de Europese privébanken massaal van meer geld voorzien. De privébanken gingen in de dagen na de top voor 489 miljard euro (!) driejaarskredieten aan bij de ECB, aan een gunsttarief dat waarschijnlijk aan het eind van de rit onder 1 procent zal uitkomen. Naar schatting de helft daarvan ging naar Italiaanse en Spaanse privébanken, die dat geld – tegen veel hogere rentes – meteen belegd hebben in staatspapier van de eigen overheden. De succesvolle Spaanse en Italiaanse veilingen van kortlopend staatspapier waren daar een illustratie van. De Tijd kopte: “ECB laat banken zo het vuile werk opknappen”, wat betekent dat de ECB minder zelf “de handen moet vuilmaken met die controversiële inkopen”.[21] Is het niet wraakroepend dat tegelijk de privébanken, als in een carrousel, de recordsom van 482 miljard euro bij de ECB parkeren, in plaats van met dat geld de economie aan te zwengelen?

Vandaag trekt de Italiaanse premier Mario Monti, ook al een ex-topman van Goldman Sachs, naar Washington om Wall Street, voor wat Italië betreft, te sussen.

De Portugese KP schrijft vandaag: “Wat de Portugese premier Passos Coelho ook wil doen geloven, de Griekse situatie is dezelfde als degene die Portugal treft. Alleen is ze in Griekenland een jaar verder gevorderd.”[22]

[1]            ftd, 7 februari

[2]            Handelsblatt, 7 februari

[3]            ftd, 8 februari

[4]            Handelsblatt, 9 februari, Atheens persbureau 9 februari

[5]            Agence athénienne de presse, 9 februari

[6]            ibidem

[7]            The Guardian e.a., 8 februari

[8]            De Tijd, 9 februari

[9]            Wall Street Journal Deutschland, 8 februari

[10]            Handelsblatt, 8 februari

[11]            The Guardian, 7 februari.

[12]            The Guardian blog, 7 februari

[13]            Risospazis, 7 februari

[14]            Junge Welt, 7 februari

[15]            The Guardian, 7 februari.

[16]            The Guardian, 9 februari.

[17]            Website KKE, 6 februari: First Response

[18]            Handelsblatt 9 februari

[19]            Handelsblatt, 8 februari

[20]            The Guardian, 8 februari

[21]            De Tijd, 23 januari

[22]            Persmededeling van de Portuggese Communistische Partij, 9 februari