Zenne :: Waterzuiveringsbedrijf gijzelt Brussels Gewest

Het hypermoderne waterzuiveringsstation Brussel-Noord, dat in maart 2008 met veel feestgedruis werd ingewijd, ligt stil. Een technisch probleem volgens privé-uitbater Aquiris. Een kwestie van centen, winstzucht en bedrog is een andere uitleg.

De Zenne is weer een open riool geworden. Aquiris gijzelt in feite een heel ecosysteem en brengt het milieu daarmee zware schade toe. (Foto ben2)

Een ecologische ramp. De eenzijdige beslissing van de privémaatschappij Aquiris om het waterzuiveringsstation Brussel-Noord, een Europees technologisch pronkstuk van een miljard euro, stil te leggen, heeft zware ecologische én politieke gevolgen. Stel je voor, sinds 25 november wordt het afvalwater van 1,1 miljoen inwoners van het Brussels Gewest en de Vlaamse rand in de Zenne en via de Dijle en de Rupel in de Schelde geloosd. De Zenne waar sinds kort weer wat visjes zwommen, wordt zo weer een open riool.

Aquiris, de beheerder van het station, voert aan dat er een technisch probleem is en bracht de bevoegde overheden pas op 9 december op de hoogte. Maar dat Acquiris hier met de waarheid een loopje neemt is zo klaar als gezuiverd water.

Op 14 december trommelde Acquiris de pers bijeen om het gruis, stenen en ander materiaal te tonen die de problemen veroorzaken. Iemand met ietwat vertrouwdheid met het proces van waterzuivering weet dat het hier om niets buitengewoons gaat. En het is al zeker geen reden om het waterzuiveringsstation op non-actief te zetten. Om indruk te maken wijst de directie van Acquiris zelfs op ontploffingsgevaar. Flessentrekkerij. Bedrog. Anders kan je die retoriek van Acquiris niet noemen.

Gewest zwicht voor Acquiris

Sindsdien de moedwillige stopzetting is er van enige daadkracht bij de milieuminister van het Brussels Gewest, Evelyne Huytebroeck (Ecolo), weinig te merken. Ze geeft toe dat ze machteloos staat: “Aquiris is een privé-onderneming, we kunnen niet zomaar ingrijpen.” Nochtans pleegt Aquiris contractbreuk en schendt de maatschappij haar milieuvergunning. Huytebroeck dreigt hoogstens met een paar boetes. Maar dat lijkt Acquiris’ koude kleren niet te raken. Niet moeilijk, de Brusselse regering zag in het verleden ook al heel wat door de vingers.

Officieel moest de exploitatie van het station op 26 juni 2008 van start gaan. Het werd uiteindelijk pas 16 maanden later. Volgens het contract kon het Brussels Gewest voor die vertraging Acquiris boetes tot 12 miljoen euro opleggen. Het Gewest vond de boetes niet nodig. Meer nog, ze sloot volgens het Rekenhof een nieuwe, heel wat minder gunstige overeenkomst en wil erkennen dat de exploitatiefase was begonnen op 3 maart 2007. Weg was de boete van 12 miljoen. Begrijpe wie begrijpen kan.

En dat is niet alles. Begin 2009 moest op voorwaarde van de goede werking na controle een definitieve erkenning van het waterzuiveringstation volgen. Maar kijk, in december is nog altijd niets. Het station kent verschillende disfuncties en de zuiveringsnormen uit het lastenboek zouden niet gehaald zijn. Meer is officieel niet geweten. Maar men kan er geld op verwedden dat men hier de werkelijke redenen moet zoeken. De zuiveringsnormen bereiken vereisen mogelijk belangrijke investeringen die Aquiris wat graag wil verhalen op de Brusselse overheid. De lamlegging van de waterzuivering is dan niets anders dan schaamteloze chantage.

Belastingsbetaler betaalt voor vervuiling

Aquiris beheert het station Brussel-Noord volgens een “publiek-private samenwerking”. Kort gezegd mocht Aquiris het station bouwen en 20 jaar exploiteren, waarna het in de handen van het Brussels Gewest overgaat. Daarvoor betaalt het Gewest in 20 jaar het fenomenale bedrage van 830 miljoen euro (zonder btw). Of meer dan 40 miljoen per jaar. Acquiris is – of eerder was – het paradepaardje van de Brusselse regering.

Intussen betaalt de consument, want de zuiveringskosten worden doorgerekend. En tussen 2010 en 2013 zullen de prijzen waarschijnlijk met 10% per jaar de hoogte in gaan. In 2018 zal per kubieke meter 60 centiemen zuiveringskosten moeten worden betaald, tegen 37 centiemen vandaag. Gemiddeld verbruiken we per persoon 100 tot 120 kubieke meter water per jaar. Reken maar uit, dat is bijna 100 euro bovenop de factuur voor een gezin van vier personen.

Intussen blijft het afvalwater in onze rivieren terechtkomen. De passiviteit van de Brusselse regering is onbegrijpelijk. Het zou het bedrijf Aquiris met spoed voor het gerecht moeten dagen om het te verplichten de contractuele engagementen en de milieuvergunning na te komen op straffe van dwangsommen. We kunnen niet tolereren dat een privé-onderneming op die manier een ecosysteem en een heel gewest kan gijzelen.