Europa doet de Grieken betalen :: Besparingsplan om euro te redden

De Europese Commissie heeft Griekenland een besparingsplan opgelegd: niet om de belangen van de bevolking veilig te stellen, maar wel om de Europese financiële belangen te dienen en de euro van het failliet te redden.

Herwig Lerouge

Al drie weken lang blokkeren boeren de wegen. Ze eisen meer subsidies. Vorige week staakten de douanebeambten en ambtenaren van het ministerie van Financiën gedurende twee dagen. En op 10 februari was er in het hele land een algemene staking. (Foto Diktyo)

Het Griekse begrotingstekort flirt met de 13 % van het bruto binnenlands product (bbp) en de staatsschuld loopt op tot 113 % van het bbp. Dat mag niet van Europa. De Europese Unie (EU) staat in principe maar een tekort toe van 3 %, en een overheidsschuld van 60 %. Griekenland krijgt het alsmaar moeilijker om op de internationale financiële markten leningen los te krijgen, en moet soms tot 7 % interest betalen. Daarom heeft de EU de Griekse regering onder toezicht geplaatst en haar verplicht onmiddellijk maatregelen te treffen.

Een mogelijk faillissement van de Griekse staat zou een domino-effect kunnen hebben op andere Europese landen die een groot tekort op de begroting hebben en veel schulden hebben. Die evolutie maakt de speculanten ongerust. Ze vrezen dat die landen hun torenhoge schulden binnenkort niet meer zullen kunnen afbetalen.

Snoeien in openbare diensten

De socialistische Griekse eerste minister, George Papandreou, maakte vorige week zijn besparingsplan bekend. De Europese Commissie zal de uitvoering ervan evalueren. Een eerste rapport daarover verschijnt op 16 maart. Het plan bevat acht maatregelen:

· De pensioenleeftijd wordt verhoogd van 65 jaar naar 67 of 68 jaar.

· De lonen en de pensioenen in de openbare sector worden geblokkeerd.

· Er komt een belasting van 10 tot 15 eurocent per liter brandstof.

· De loonmassa voor de ambtenaren zal met 10 % verminderen.

· Er komt een aanwervingsstop in de openbare sector.

· Er komt een vermindering van het aantal ambtenaren.

· Er zullen “unieke lonen” ingevoerd worden in de openbare sector. Dat zal opnieuw loonsverminderingen meebrengen.

· Er wordt meer belasting geheven op het inkomen van gepensioneerden door de invoering van nieuwe belastingschalen.

Vijf van de acht maatregelen hebben betrekking op de openbare diensten. Nochtans, toen de banken geld nodig hadden, kregen ze van de Griekse staat zomaar 28 miljard euro op een schoteltje aangeboden. Dat wordt dan ook door de Communistische Partij van Griekenland aangeklaagd (zie verder). 

Europese Unie wil voorbeeld stellen

Het failliet van een land van de eurozone zou een kettingreactie veroorzaken in andere landen, zoals Spanje, de vierde grootste macht in Europa, wat zelfs de hele euro ter discussie zou kunnen stellen.

Econoom Nouriel Roubini, een van de weinigen die de crisis voorspelden, sprak op het Wereld Economisch Forum in Davos al over de mogelijkheid om een eurozone te creëren met alleen sterke landen, en dus zonder de landen van Zuid-Europa.

Maar zover kwam het nog niet. De Europese Commissie tracht nu het vuur te blussen door het Griekse volk te doen betalen. En als de voorziene maatregelen niet toereikend zijn zullen de grote Europese staten wellicht verplicht zijn Griekenland te helpen. Vooral Duitsland zal dan over de brug moeten komen, want het heeft er alle belang bij zijn multinationals op Griekse bodem (VW, Telekom en Siemens) te beschermen.

In theorie belet het “Verdrag van Maastricht” de landen van de EU solidair te zijn met de schulden van een andere lidstaat, behalve in “uitzonderlijke omstandigheden”. Maar men kan Griekenland ook bijspringen met bilaterale leningen of door het vervroegd storten van Europese subsidies. En als de EU Griekenland ter hulp snelt, dan zullen daar nog strengere voorwaarden voor een drastische inperking van de openbare uitgaven aan verbonden zijn.

Spanje, Portugal: Zelfde aanval, zelfde verdediging

De socialistische regering van Spanje kondigde een besparingsplan aan dat de werknemers 50 miljard euro zal kosten. De maatregel die daar het meest onder vuur ligt is de verhoging van de pensioenleeftijd van 65 naar 67 jaar. Op 12 december vorig jaar was er al een grote betoging in Madrid tegen die plannen. De vakbonden vragen een verlaging van de pensioenleeftijd voor sectoren zoals de bouw. Over de hele lijn valt de regering-Zapatero de rechten van de werknemers aan. In Portugal wil de socialistische premier Socrates dezelfde maatregelen nemen als zijn Griekse collega: bevriezing van de ambtenarenlonen, stopzetting van sommige investeringen die hij tijdens de verkiezingen beloofde, privatiseringen. De Portugese Communistische Partij eist een relance van de tewerkstelling, nu de werkloosheid in 2009 steeg tot 9,6 %.