Roekeloze bankiers die ons spaargeld vergokken op de beurs, dat is ontoelaatbaar. Voor die centen hebben wij te hard moeten werken. De PVDA wil een openbare bank, onder strenge controle. Een bank waar ons spaargeld veilig is, en waar mensen terecht kunnen voor goedkope leningen.

Een openbare bank is geen verre droom. Als de politici in de jaren '90 de ASLK en het Gemeentekrediet konden privatiseren, dan moeten ze vandaag maar de politieke moed vinden om de tegengestelde beweging te maken.

Nieuw-Zeeland bewijst in de praktijk dat het kan. Daar richtte de overheid samen met de Post opnieuw een openbare bank op: de Kiwibank. En het blijkt wel degelijk prima te werken.

Eén. De Kiwibank hield zich ver van de beurs en de internationale kapitaalmarkten en kreeg daarom ook niet te maken met de rommelhypotheken, die zoveel privébanken in de wereld in de problemen brachten. Zo wist de Kiwibank spaarcentjes en pensioenen veilig te stellen. 

Twee. Bij een openbare bank kan je makkelijker een lening voor je huis krijgen. Dat was vroeger het handelsmerk van de ASLK. De meeste huizen werden destijds via de openbare bank gekocht.

Drie. Een openbare bank is goed voor de tewerkstelling en het personeelsbeleid. Privébanken jagen op maximale winst, schrappen jobs en besparen op verloning. Een openbare bank kan kiezen voor een menselijk personeelsbeleid. Dat maakt komaf met de druk op bankbedienden, met de niet-betaalde overuren, met de stress om de omzetten te halen. 

Vier. Een openbare bank is ook gewoon goedkoper. Bij de Kiwibank liggen de tarieven de helft lager dan bij de andere banken. Terwijl privé-banken als het eropaan komt de klanten voor de kleinste dienstverlening op kosten te jagen. 

Vijf. De Kiwibank bouwt haar imago op rond het motto: ‘Wij behandelen de mensen niet als nummers.’ Dat wil zeggen, een goede service op mensenmaat, en een uitgebreid kantorennet.

Zes. Een openbare bank investeert de opbrengsten ervan in de gemeenschap: in sociale woningbouw, energiebesparing, de zorgsector, duurzame economie. Dan krijg je geen toestanden zoals bij Dexia vandaag, dat langs zijn Israëlische filiaal geld steekt in de bouw van koloniale nederzettingen in de bezette gebieden. Investeren in wapenhandel of ecologisch schadelijke projecten wordt dan verboden. 

Zeven. Een nieuwe openbare bank kan opnieuw de bevoorrechte schuldeiser van de staat en de gemeenten worden. Vandaag eisen privébanken hoge interesten op de overheidsschulden. Het is natuurlijk gemakkelijker die schuld te heronderhandelen met een overheidsbank. Het zou absurd zijn hoge interesten te blijven betalen op de overheidsschuld. In 2009 zal de overheid voor 30 miljard staatsobligaties uitgeven. Eén procent renteverschil geeft dus een verschil van 300 miljoen euro per jaar. Ook banken zullen een pak van die staatsobligaties opnemen en dik verdienen op de rente, terwijl het geld van die staatslening in feite dient om die banken te redden.