Maggie De Block. (Foto Belga)

“In wat voor een fucked up wereld leven wij, waar innovatieve therapieën die het leven van kinderen kunnen redden door kapitalistische graaimultinationals louter als een lucratieve markt beschouwd worden? Zo kan het niet verder. De farma-industrie is ongeneeslijk ziek”, schrijven Tom De Meester, Vlaams parlementslid en woordvoerder van PVDA, en Anne Delespaul, huisarts en gezondheidsexperte van PVDA.

“Papa, hoeveel sms’jes zijn er al voor Pia?” Het was hét gesprek deze week bij ons aan de keukentafel, zoals in vele gezinnen: de overweldigende steuncampagne voor Pia Boehnke, de negen maanden oude baby uit Wilrijk die lijdt aan spinale musculaire atrofie (SMA), een zeldzame en dodelijke spierziekte. Zolgensma, het innovatieve medicijn dat Pia het leven kan redden, is alleen in de VS beschikbaar en peperduur: 1,9 miljoen euro voor één inspuiting.

Minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open Vld) kan naar eigen zeggen weinig doen zolang het Europees Geneesmiddelenbureau het nieuwe medicijn niet heeft erkend. Dat is onzin. Portugal wachtte niet op een Europese zegen en stelde Zolgensma eind augustus al via een spoedprocedure beschikbaar voor de doodzieke baby Matilde. De regering besliste bovendien om het medicijn 100 procent terug te betalen. Wat een contrast met het bureaucratische falen van Maggie De Block.

Wat houdt minister De Block tegen om bij hoogdringendheid een high level-meeting bijeen te roepen om zo snel mogelijk een tijdelijke vergunning af te leveren?

Wat houdt minister De Block tegen om bij hoogdringendheid een high level-meeting bijeen te roepen met de top van het Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten om zo snel mogelijk een tijdelijke vergunning af te leveren? Deze Early Temporary Authorisation-procedures zijn precies in het leven geroepen om dit soort experimentele geneesmiddelen in noodgevallen snel beschikbaar te maken voor de patiënt. Hoezo, Maggie De Block kan niets doen?

Minister De Block moet Zolgensma snel beschikbaar én betaalbaar maken. 1,9 miljoen euro voor één spuitje, dat zijn immorele woekerprijzen. Farmamultinationals maken schaamteloos misbruik van ons diep ingeworteld solidaire streven om levens te redden, koste wat het kost. Gezondheidseconoom Lieven Annemans stelt daarom voor om ontsporende prijzen voortaan in te perken door de ‘performantie’ van een geneesmiddel objectief in rekening te brengen. Hoe meer gezonde levensjaren je wint met een medicijn, hoe hoger de prijs die de producent mag vragen. Maar zo blijf je winstbubbels creëren. Beloftevolle immunotherapieën die zeldzame kankers kunnen genezen en bijgevolg zéér performant zijn, kosten 100.000 euro en meer, ook al is de research met publieke fondsen gefinancierd en bedraagt de productiekost nauwelijks enkele honderden euro’s.

Weggestemd

Er is meer nodig om de prijzen te kraken. Precies daarom diende de PVDA in 2018 een wetsvoorstel in om farmamultinationals via dwanglicenties te verplichten innovatieve geneesmiddelen beschikbaar te maken voor de patiënt, tegen betaalbare prijzen die de reële kosten weerspiegelen. Maar dat wetsvoorstel werd na een debat van welgeteld zeven seconden doodleuk weggestemd. Als puntje bij paaltje komt, kiest De Block liever de kant van de farmalobby, niet van de patiënt.

Op een symposium in de Kamer eind 2018 zei professor Geertrui Van Overwalle, patentspecialiste van de KU Leuven, dat ze niet begreep waarom de overheid zich bleef verzetten tegen dwanglicenties. Ze gaf het voorbeeld van de kleine Victor. Dit jongetje lijdt aan een zeldzame nierziekte. Het extreem dure medicijn Soliris van het omstreden farmabedrijf Alexion kon Victors leven redden, maar Alexion vroeg 216.000 euro per jaar voor de behandeling. Onbetaalbaar dus. Hoelang blijven wij nog aanvaarden dat farmamultinatinals over leven en dood beslissen?

Meer dan 900.000 Belgen verstuurden ondertussen een sms voor de doodzieke baby uit Wilrijk. Het geld is binnen, dankzij een indrukwekkende golf van solidariteit in het hele land. Maar is het niet wraakroepend dat het leven van een doodzieke baby van crowdfunding moet afhangen, terwijl Novartis, de producent die Zolgensma op de markt brengt, schaamteloos casht? Novartis maakte vorig jaar nog 11,5 miljard euro nettowinst. Niet de patiënten worden daar beter van, maar wel de kapitaalkrachtige aandeelhouders van Novartis. Zoals Blackrock en The Vanguard Group, de grootste vermogensbeheerders van de wereld, met elk een belegd vermogen van meer dan 5 biljoen (!) dollar in portefeuille.

Winstzucht

In wat voor een fucked up wereld leven wij, waar innovatieve therapieën die het leven van kinderen kunnen redden door kapitalistische graaimultinationals louter als een lucratieve markt beschouwd worden? Zolgensma is het duurste geneesmiddel in de geschiedenis van de farmaceutische industrie. Novartis verwijst naar de hoge researchkosten voor Zolgensma, maar verzwijgt dat niet zijzelf voor de wetenschappelijke doorbraak zorgden, maar wel het publieke onderzoekslab Genethon, dat gefinancierd wordt door – o ironie – crowdfunding bij het grote publiek. Novartis kocht het patent in 2018 op en gooide Zolgensma op de markt, waar het volgens waarnemers 2,1 miljard euro kan opbrengen. Per jaar, wel te verstaan.

Zo kan het niet verder. De farma-industrie is ongeneeslijk ziek. De ontwikkeling van nieuwe, innovatieve geneesmiddelen én de vruchten ervan zouden in publieke handen moeten zijn. Dat is een van de toekomstscenario’s die het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg in 2016 al uittekende, maar het voorstel viel op een koude steen. Voor ons is het duidelijk: de mens moet de maatstaf zijn, niet  het maximale rendement. Onze gezondheidszorg is veel te belangrijk om over te laten aan de winstzucht van farmaceutische multinationals.


7 reacties

Gelieve je mail te bekijken voor een link om je account te activeren.
  • Bas Heijermans
    heeft gereageerd 2019-09-27 18:30:44 +0200
    Maggie liegt dat ze barst, ze kan gewoon het medicijn toelaten op de Belgische markt, daar heeft Europa niets over te zeggen.
    Ook kan ze het medicijn aanmerken als experimenteel onderzoek en langs die wel toelaten.
    Verder kan Maggie de producent onder druk zetten door hun producten te verbieden op de Belgische markt, ook daar heeft Europa niets over te zeggen. Europa keurt medicijnen goed maar geen fabrikanten!
    Europa geeft richtlijnen uit (die alle landen eerst moeten goedkeuren!) waarna een land zich eraan moet houden. Echter, landen kunnen en mogen afwijken in bepaalde gevallen.
    Maggie beschermd steeds de farmacie en apothekers, de burger kan haar echt gestolen worden!
    Maar ik vraag me nog steeds dit af; Waarom zijn patenten verhandelbaar? Hoe kan het dat de uitvinder (en enkel de uitvinder) het niet verplicht patenteert en dat het bedrijf waar hij werkt het kan “lenen” voor bepaalde duur? Verder dat patenten na de dood van de uitvinder automatisch vervallen en public domein worden. Patenten hebben dienen niemand vandaag de dag buiten de rijken en multinationals die ze opkopen, dit moet dringend herzien worden zodat enkel de werkelijke uitvinder(s) als natuurlijke personen het kunnen krijgen.
    Dan hebben we dit gedoe niet meer. Bovendien bedrijven vinden niks uit, mensen doen dat.
  • Brandon Peirce
    heeft gereageerd 2019-09-24 23:36:09 +0200
    “waarom heeft onderzoekslab Genethon dat patent verkocht?” schreef Freddyz Thumasz.
    Waarschijnlijk omdat het een onderzoekslabo is en dus niet de middelen of de competenties heeft om dat effectief te produceren en aan de markt te brengen. Met dat probleem blijven we zitten zolang de productiemiddelen in handen blijven van kapitaalkrachtige aandeelhouders die bekommerd zijn om een ding alleen: WINSTMAXIMALISATIE. Trek maar je conclusies. Ik concludeer dat de productiemiddelen in handen moeten komen van de maatschappij.
  • Martine Heroes
    heeft gereageerd 2019-09-21 15:18:02 +0200
    Beschamend dat deze dame zich dokter durft te noemen.Alles voor de winsten.Bah om ziek van te worden.Hoe men zieke mensen nu behandelt.Niemand maar ook niemand vraagt om ziek te zijn.Mijn jongste zoon 34 jaar longembolie een week geleden.Gelukkig waren ze er snel bij ik mag er niet aan denken dat je kind iets overkomt.Stop met die hoge winsten voor de aandeelhouders zoals u mevrouw De Block,die er ook heeft aan verdiend 🤬
  • Jeroen Taverniers
    heeft gereageerd 2019-09-21 11:46:43 +0200
    Ik las eens dat een nieuw geneesmiddel ontwikkel 1 miljard euro kost, en niet elke research leidt tot effectief een geneesmiddel. Als het dan om een zeldzame ziekte gaat is het terugverdien effect beperkt en is men verplicht hoge prijzen te vragen.
    In het debat had men het ook over afspraken maken over hoeveel een levensjaar waard is. Het bedrag van 40.000 euro ging rond, maar in Nederland is het 100.000 euro. Als de patiënt dus 60 levensjaren wint dan is 1.9 miljoen een koopje. Het bedrag is hoog maar misschien niet hoger dan iemand die levenslang een behandeling nodig heeft.
    De praktijken van de farma bedrijven mogen zeker onder de loep genomen worden. Als EU kan men zeker een beperking aan hun monopolie positie stellen zodat er een belans tussen kosten en winsten is. Waar ik me aan stoor is dat er ook overheidsgeld naar onderzoek gaat, en ook liefdadigheid zoals kom op tegen kanker, maar dat de privaat met de winsten gaat lopen. We zouden via de universiteiten zelf kunnen investeren en patenten bemachtigen, in de eerste plaats helpen we de mensen en op termijn verdienen we de investering terug. Alleen dit specifieke geval is weeral zwart-wit, en ik doe daar niet aan mee door de hierboven opgesomde redenen.
  • Said Roger Rahmouni
    heeft gereageerd 2019-09-20 22:37:08 +0200
    IK BEN ECHT BESCHAAMD IN HAAR PLAATS ZOWEL FYSIEK ALS MENTAALE INGESTELDHEID ZE HEEFT NOG MOOIE AFSCHEIDSPREMIES BINNENGERIJFT MAAR JA ZE IS ZOOOO BEGAAN MET DE MAN IN DE STRAAT!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
  • Gustaaf De Meester
    heeft gereageerd 2019-09-20 19:32:05 +0200
    Schaamteloos en wraakroepend en zo zal in de toekomst de vieze vuile kapitalistische schandvlek zich verder uitbreiden in alle sectoren van onze samenleving!
  • Freddyz Thumasz
    heeft gereageerd 2019-09-20 14:43:06 +0200
    waarom heeft onderzoekslab Genethon dat patent verkocht?

We hebben jouw steun nodig