Niet de korte loopbanen, wel de slechte wetgeving zorgt voor lage pensioenen

PVDA-pensioenspecialist Kim De Witte

Ex-pensioenminister Frank Vandenbroucke (sp.a) en pensioenexpert Marjan Maes, tot voor kort adviseur van Jan Jambon (N-VA), stellen dat de pensioenen in ons land zo laag zouden zijn omdat wij hier te weinig werken. Larie en apekool, zegt PVDA-pensioenspecialist Kim De Witte. De pensioenen in ons land zijn zo laag omdat wij een slechte pensioenwetgeving hebben.

Ongeveer een op de twee gepensioneerden in ons land heeft een pensioen onder de 1.500 euro netto. Dat blijkt uit cijfers die De Tijd opvroeg bij de Federale Pensioendienst. ‘Dat is vooral het gevolg van onvolledige carrières’, zegt gewezen sp.a-pensioenminister Frank Vandenbroucke in de Tijd (2 januari 2020). Pensioenexpert Marjan Maes, tot voor kort adviseur van Jan Jambon (N-VA), vult aan: ‘Natuurlijk zijn de pensioenen in België laag. Maar dat komt vooral doordat de reële pensioenleeftijd laag is.’

De pensioenwetgeving voor werknemers en zelfstandigen in ons land is zeer nadelig

Met andere woorden: wil je een beter pensioen, werk dan wat langer. Dit is – met alle respect – larie en apekool. De oorzaak ligt vooral bij de pensioenwetgeving, niet bij het langer of minder lang werken. De pensioenwetgeving voor werknemers en zelfstandigen in ons land is zeer nadelig. Het pensioen van een werknemer of een zelfstandige is gelijk aan 60 procent van zijn of haar gemiddeld loon of beroepsinkomen, als de persoon in kwestie 45 jaar gewerkt heeft.

De drie onderdelen van de pensioenberekening in ons land – het loon, de loopbaan en het percentage – zijn zeer nadelig in vergelijking met de andere landen in Europa.

Ten eerste, het loon of beroepsinkomen. In België worden alle lonen meegenomen in de pensioenberekening, ook de loontjes helemaal aan het begin van de loopbaan. Deze loontjes – die in de regel veel lager liggen dan de lonen aan het einde van de loopbaan – worden geherwaardeerd naar koopkracht en inflatie, maar die herwaardering is zeer onvolledig. In Frankrijk wordt het pensioen berekend op de 25 beste loopbaanjaren. In Oostenrijk op de 15 laatste loopbaanjaren. Dat maakt meteen een wereld van verschil.

Ten tweede, het percentage waar je recht op hebt. De overgrote meerderheid van de gepensioneerden in ons land trekken een pensioen als alleenstaande. Het gezinspensioen is voorbehouden voor gehuwden waarvan één van de partners nooit of bijna nooit gewerkt heeft. Van zodra de beide partners elk verschillende jaren gewerkt hebben, is het in de regel voordeliger om elk zijn eigen pensioen op te vragen. Een gezinspensioen is gelijk aan 75 procent van het loon van de werkende echtgenoot. Maar daar moet je dus met twee personen van rondkomen. Per persoon is dat nog 37,5 procent van het vroegere loon van de werkende echtgenoot. Een habbekrats. Wie meer dan enkele jaren gewerkt heeft, heeft recht op een pensioen als alleenstaande. Dat is 60 procent van je loon. Maar ook dat is erg weinig. In Frankrijk bedraagt het percentage 75 procent van het loon voor alleenstaanden, in Oostenrijk zelfs 80 procent.

Ten derde, de loopbaan. De pensioenloopbaan in België bedraagt 45 jaar. In Frankrijk bedraagt de pensioenloopbaan 42 jaar. In Oostenrijk 40 jaar. In Duitsland werd het pensioen – net voor de invoering van het puntensysteem – berekend op 35 jaar. In Luxemburg heb je recht op een minimumpensioen van 1.840 euro na 40 jaar. De Belgische pensioenloopbaan van 45 jaar is de langste van Europa.

Werkgevers en politici hebben de mond vol van de zogenaamde ‘loonkloof’ met onze buurlanden. Maar iedereen zwijgt over de pensioenkloof

De Europese armoedegrens is gelijk aan 60 procent van het mediaan equivalent inkomen, dat is het gemiddeld inkomen zonder de extremen. Wie minder dan 60 procent heeft van het gemiddelde, loopt een risico op armoede. Het Belgisch pensioen voor een werknemer of zelfstandige is gelijk aan 60 procent van diens gemiddeld loon of beroepsinkomen. Na 45 gewerkte jaren. Wie 40 jaar werkt, krijgt nog maar een goede 50 procent van zijn of haar gemiddeld loon. De kleine loontjes van toen je pas begon te werken, worden bovendien maar gedeeltelijk geherwaardeerd. Besluit: dit zijn armoedepensioenen, geen goede pensioenen. De afschaffing van de pensioenbonus door de regering-Michel zal de pensioenen nog verder doen afnemen.

Werkgevers en politici hebben de mond vol van de zogenaamde ‘loonkloof’ met onze buurlanden. Maar iedereen zwijgt over de pensioenkloof. Al vijf jaar op rij bereken ik die kloof. Een werknemer die juist evenveel verdient en exact even lang werkt in België en zijn buurlanden, trekt hier een pensioen dat 7 tot 49 procent lager ligt. De kloof is er niet alleen met onze buurlanden, maar ook met de andere West-Europese landen, zo blijkt uit de cijfers van de OESO.

Wie een leven lang gewerkt heeft, heeft recht op een goed pensioen. Dat is minstens 1.500 euro netto

Wie een leven lang gewerkt heeft, heeft recht op een goed pensioen. Dat is minstens 1.500 euro netto. Volgens het Planbureau kost deze verhoging van de minimumpensioenen 3,2 miljard euro. Dat is de helft van de kost van de taxshift die de regering-Michel doorvoerde en die de werkgevers grotendeels in hogere winsten hebben omgezet, aldus de Nationale Bank in De Tijd van 26 december 2019. Is een beter minimumpensioen onbetaalbaar? Neen, het is een kwestie van keuzes en van elementair respect voor de miljoenen mensen die onze samenleving met hun bloed, zweet en tranen hebben opgebouwd.


5 reacties

Gelieve je mail te bekijken voor een link om je account te activeren.
  • Grietje Dewaele
    heeft gereageerd 2020-01-05 10:46:18 +0100
    Spijtig dat alleen betaalde arbeid wordt gewaardeerd. Wie ervoor kiest om deeltijds te werken om het gezinsleven aangenamer te maken en niet wenst gebruik te maken van allerhande fiscaal aftrekbare zaken zoals dienstencheques en kinderopvang, maar het huishouden eigenhandig bestiert wordt beschouwd als inactief. Alsof ik na mijn werk in de zetel plof en niets meer doe. Poetsen, wassen en strijken, tuinonderhoud, opvang kleinkinderen, vrijwilligerswerk, mantelzorg… ja alles onbetaald maar met plezier gedaan. Misschien moet ik deeltijds zelfstandig huisvrouw worden en factureren aan man en kinderen. Zo kan ik dan ook misschien bepaalde zaken fiscaal inbrengen. Na 26 mei heb ik besloten om nooit meer vrijwilligerswerk te doen. Als een groot deel van de bevolking kiest voor “eigen volk eerst” dan zal ik mij daar naar schikken. Ik ben alleen nog bereid om de rolwagen van iemand te duwen waarvan ik zeker weet dat die solidariteit hoog in het vaandel draagt.
  • Paul Lootens
    heeft gereageerd 2020-01-04 10:20:39 +0100
    Vooral arbeiders die jong aan de slag zijn gegaan, zijn getroffen, sinds het de 45 eerste jaren zijn die meegeteld worden. Met de loontjes van toen ze 14, 15, 16, 17, 18 of 20 waren en op brugpensioen zijn gegaan.
  • Riet Bensch
    heeft gereageerd 2020-01-04 00:44:09 +0100
    En de Belgen, die blijven in hun kot zitten…
  • Nicole Heindryckx
    heeft gereageerd 2020-01-03 20:39:26 +0100
    Als een pensioenloopbaan 45 jaar moet bedragen, hoe komt het dan dat universitairen ook op 65 op pensioen kunnen gaan. Universitaire studies bedroegen indertijd toch al zo’n gemiddeld 6 à 8 jaar, en dan mocht je geen specialisaties erbij nemen, want dan was dat nog te weinig. Zelfs zonder EEN jaartje over te doen, ben je 26/27 jaar voor je kan gaan werken, en dan heb je zo’n maximum 65 – 27 jaar een loopbaan van “ampertjes” 38 jaar. Kan ik nog tellen?? Dacht het wel… Heb echter nog nooit gehoord dat een gepensioneerde universitair stond te klagen over zijn “laag” pensioen… 8 jaar NIET werken moet toch niet beloond worden… En dan te bedenken wat zij aan de Maatschappij gekost hebben voor die opleiding aan de universiteit (betaald met ONS belastingsgeld) Natuurlijk verdienen ze wel pakken meer dan wij, arbeiders en gewone bedienden; Zouden ze dan ook niet die opleidingskosten aan de unief niet moeten aftrekken van hun verdiende loon? Maar blijkbaar zijn wij MINDER mens ?? Omdat wij geen universitaire studies konden doen, hetzij financieel of omdat wij niet allemaal begiftigd zijn met een zeer hoog I.Q. En nog maar goed ook !! Anders hebben wij geen loodgieters, bakkers, automecaniciens, vloerleggers, metsers, tuiniers, vuilnisophalers, en zelfs geen BOEREN MEER…. Waar gaan we dan onze groenten, granen, fruit, enz… gaan halen?
  • Nicole Heindryckx
    heeft gereageerd 2020-01-03 20:24:24 +0100
    Ja, ik begin het zo stilaan te begrijpen waarom mijn pensioentje zo ondermaats is. Toen ik 18 was begon ik te werken, en mijn BRUTO loon bedroeg toen BFr. 9.000 per maand… En dat was dan niet echt slecht betaald voor een beginnend bediende. Op mijn 50 moest ik mijn “bediendenloopbaan” opzeggen als directie-secretaresse, omdat ik te duur werd en door gepest allerhande buitengewerkt werd.. Nergens meer aan de bak geraakt ondanks al mijn jaren ervaring, een bijna perfecte beheersing van de Engelse taal, zelfstandig kunnen werken, enz.. enz… Dus, gezien mijn partner toen zeer ernstig ziek was, en een genezing niet kon (en nog steeds niet kan!!) moest ik mij herscholen, en na een jaartje kon ik aan de slag als een familiaal zorgkundige. Maar als je op je 50 met een arbeiderscontract aan de slag moet, dan verdien je juist hetzelfde als iemand die juist van school kwam van 18/19 jaar. Belachelijk ?? Neen !!! REALITEIT… Ik heb die “zware” job slechts 7 jaar kunnen uitoefenen, want mijn rug begaf het door het vele tillen en heffen en sleuren van personen tot 123 kilo (droog aan de haak!!). Daar zijn wij niet voor gebouwd! Dus vallen massa’s mensen vanaf 40 jaar af en als ze heel veel geluk hebben vinden ze nog ergens een minder zwaar jobke, of het is stempelen. Of je ging op invaliditeit zoals ik deed. 12 jaar heb ik elk jaar meer en meer rugpijn. De zware pijnstillers maakten van mij een “groggy” individu, want operaties, pijnbehandelingen enz… ten spijt, de pijn werd steeds erger. Dus kortom, mijn beginwedde van Bfr. 9.000/maand ; mijn “arbeidersloontje” van een 18-jarige op mijn 50 ; en mijn invaliditeit vanaf 57 geven me nu elke maand meer dan genoeg om niet te “creperen”… Maar dan is ook alles gezegd. Geen vakanties, geen uitstapjes, geen etentjes, niet regelmatig kapper of een nieuw kleedje, of nieuwe schoenen, NEEN! De reclames uitpluizen, ineens dan 2 kg kipfilets of stoofvlees kopen, en in kleine pakjes invriezen… en ga zo maar door. Bezuinigen bezuinigen en nog eens bezuinigen…. Spijtig dat ze dat werkwoord niet kennen in onze regeringen….. Binnenkort krijg ik de rekening van ht ziekenhuis voor mijn rugoperatie van 3 maand geleden. Ik zal ze afbetalen met 25 euro per maand. Meer gaat NIET!!!

Volg de PVDA op de voet