We brengen de PVDA dichter bij jou en jou dichter bij de PVDA.!

Download onze app

1 mei: “De woede van mensen omvormen tot collectieve kracht”

De toespraak van Peter Mertens, algemeen secretaris van de PVDA, naar aanleiding van de Dag van de Arbeid, 1 mei 2026

zaterdag 2 mei 2026

Dag iedereen.

Ik wil jullie allemaal een goeie 1 mei wensen. Een feestdag. Maar ook een dag van strijd. 
De dag van de werkende klasse.

Al zestien maanden bots de regering op een sterke sociale beweging.

Zestien maanden. Veertien nationale mobilisaties. Dat is ongezien.

En die strijd heeft al enkele resultaten geboekt. De pensioenhervorming is uitgesteld en afgezwakt. De pensioenmalus is nog niet doorgedrukt. De regering moest al terugkrabbelen over ziekteperiodes, technische werkloosheid, landingsbanen, nachtpremies en democratische rechten.

Waarom moet deze regering telkens opnieuw onderhandelen? Waarom moet ze om de paar maanden terugkomen op haar eigen akkoorden?

Dat is omdat deze regering geen draagvlak heeft voor haar maatregelen.

Mensen hebben niet gekozen voor pensioendiefstal. Ze hebben niet gekozen voor loonblokkering. Ze hebben niet gekozen voor hogere energiefacturen. Ze hebben niet gekozen voor sociale afbraak om meer wapens te kopen.

Deze regering beloofde dat werken meer zou lonen. Maar wat doet ze? Ze valt de koopkracht van werkende mensen aan.

Daarom is er zoveel verzet.

 

Beste kameraden,

De pensioenhervorming is uitgesteld en afgezwakt. Dat is goed. Maar dat is niet genoeg. Wij willen dat ze helemaal wordt afgevoerd.

De pensioenmalus is een sanctie voor mensen die niet tot 67 kunnen werken. Wie vroeger stopt, kan tot 20 procent van zijn pensioen verliezen.

En wie wordt het hardst geraakt? Vrouwen. Mensen met zware beroepen. Jongeren. Mensen met gebroken loopbanen. Precies de mensen die al het meest moeten vechten om rond te komen.

En vandaag wil dezelfde regering ook nachtwerk verder normaliseren.

Ze noemen dat “modernisering”. Maar wat is er modern aan een wet die de gezondheid van werknemers schaadt?

Niemand werkt ’s nachts voor zijn plezier. Nachtarbeid is zwaar. Het verstoort je slaap. Het tast je gezondheid aan. Het vreet aan je sociaal leven.

Toch wil de regering het gemakkelijker maken voor werkgevers om nachturen op te leggen. Ze wil procedures versoepelen. Ze wil de inspraak van de vakbonden verzwakken. En ze wil bij heel wat werknemers een stuk van hun premie afpakken.

Voor werknemers in de distributie en bij bpost die nu starten, kan dat oplopen tot 228 euro per maand minder nachtpremie.

Dat is geen modernisering. Dat is sociale achteruitgang.

Daarom zeggen wij: stop met nachtwerk te normaliseren. Bescherm de werknemers. Versterk de premies. En laat de vakbonden hun werk doen.

Op 12 mei organiseren de vakbonden een nieuwe grote nationale actie tegen de pensioenmalus, voor de verdediging van onze lonen en voor een echte miljonairstaks.

Wij zullen daar zijn. Niet om de malus nog eens wat uit te stellen. Maar om hem definitief af te voeren.

 

Kameraden,

Deze regering tast ook de rechtsstaat en de menselijke waardigheid aan.

477 werknemers van Fedasil schreven een open brief tegen hun eigen minister, Anneleen Van Bossuyt van N-VA.

Zij zeggen: “wij willen geen illegale bevelen meer uitvoeren”.

Zoiets vraagt moed.

Want hun werk is opvang geven aan mensen op de vlucht, maar deze minister maakt dat werk onmogelijk. Ze weigert opvang aan mensen die daar recht op hebben, zet gezinnen op straat, sluit centra terwijl er al een opvangtekort is, en legt uitspraken van het Grondwettelijk Hof en de Raad van State gewoon naast zich neer. Dat is ongezien.

Rechters zeggen dat dit beleid mensen onmiddellijk blootstelt aan volledige ontbering en dakloosheid.

Maar minister Van Bossuyt gaat gewoon door. Dat is niet alleen onmenselijk, dat is ook een aanval op de rechtsstaat.

En dus zeg ik op deze internationale dag van de arbeid ook aan Vooruit, CD&V en Les Engagés: stop met kritiek leveren aan de zijlijn terwijl jullie dit beleid mogelijk maken. Fluit deze minister terug, want de mensenrechten en de menselijke waardigheid zijn geen vodjes papier.

 

Beste kameraden,

Ze beloofden ons een regering die de begroting op orde zou brengen.

Bart De Wever zou “de rekeningen op orde zetten”. Maar wat zien we? Het begrotingstekort ontspoort.

En waarom krijgen ze de rekeningen niet op orde?

Omdat er twee grote taboes zijn.

Het eerste taboe: het geld gaan halen waar het zit. Bij de superrijken.

Vandaag voelt iedereen hoe deze regering de lasten oneerlijk verdeelt. Werkende mensen zijn het beu dat zij telkens opnieuw moeten betalen, terwijl de allerrijksten de dans ontspringen.

Een debat over de miljonairstaks is altijd een goed idee. Wij lanceerden ons voorstel al in 2008. Maar dan moet het wel gaan over een echte miljonairstaks.

Geen symbooltaks. Geen praatjespolitiek. Geen 1-mei-gadget.

En vooral: een miljonairstaks mag nooit wisselgeld zijn voor “heel veel besparingen”. Een miljonairstaks mag geen dekmantel zijn om een nieuwe ronde sociale afbraak door te drukken.

Ze moet net het omgekeerde doen: onze sociale bescherming versterken en de pensioendiefstal tegenhouden.

Een echte miljonairstaks haalt het geld waar het zit: bij de rijkste 1 procent. Met een ambitieuze miljonairstaks zonder achterpoortjes, van 2 tot 3 procent op vermogens boven de 5 miljoen euro, kan je elk jaar tot 8 miljard euro activeren van de rijkdom die zich opstapelt aan de top van de maatschappij.

Dat is geen symbool. Dat is een echt alternatief.

Het tweede taboe zijn de militaire uitgaven.

De regering doet alsof er geen geld is. Geen geld voor pensioenen. Geen geld voor zorg. Geen geld voor lonen. Geen geld voor kinderopvang. Geen geld voor betaalbare energie.

Maar voor wapens is er plots altijd geld.

Elke minister moet besparen. De gevangenissen kraken. De zorg kraakt. De mensen op het terrein kraken. Maar één minister is gelukkig: de minister van Defensie. Die mag miljarden uitgeven.

Het militaire budget van België is in enkele jaren tijd enorm gestegen. In 2017 bedroeg het 3,9 miljard euro. Om Donald Trump te plezieren wil de regering nog verder gaan. Ze wil richting 22 miljard euro per jaar voor Defensie. Van 3,9 miljard in 2017 naar 22 miljard in 2029.

Dat is de keuze van deze regering: minder boter, meer kanonnen.

Maar wij zeggen: investeer in mensen. Investeer in zorg. Investeer in pensioenen. Investeer in betaalbare energie. Investeer in de industrie van de toekomst.

 

Hebben jullie die zaak van de drones gevolgd?

In oktober en november doken er plots overal verhalen op over drones. Russische drones, zo klonk het. Drones boven luchthavens. Drones boven militaire domeinen. Iedereen moest bang zijn.

Theo Francken zag ze vliegen. Hij stuurde zelfs beelden naar de pers.

Maar wat bleek? Op die beelden stonden helemaal geen drones. Het was een politiehelikopter. Dat heeft Pano aangetoond.

Een politiehelikopter.

En toch werd die paniek gebruikt om snel wapenaankopen door te duwen. Om aankoopregels te omzeilen. Om antidronesystemen te kopen.

Waarom gebeurt dat?

Omdat de meerderheid van de bevolking niet akkoord is om miljarden uit de sociale zekerheid door te sluizen naar militaire uitgaven.

Dus wat doen de oorlogsministers en de wapenlobby? Ze maken mensen bang.

Ze zeggen: kijk, gevaar. Kijk, dreiging. Kijk, drones.

De waarheid is simpel: ze gebruiken angst om sociale afbraak te rechtvaardigen.

Daarom moeten we de strijd tegen sociale afbraak verbinden met de strijd tegen militarisering.

Het zijn dezelfde mensen die voor beide de rekening betalen. Voor de oorlogen én voor de besparingen.

Wat naar wapens gaat, wordt weggehaald bij zorg. Wat naar oorlog gaat, wordt weggehaald bij pensioenen. Wat naar militarisering gaat, wordt weggehaald bij lonen, kinderopvang, huisvesting en energie.

 

Beste kameraden,

Kijk naar wat er gebeurt met de solidariteitsvloten naar Gaza, de Flotilla.

Activisten uit verschillende landen proberen met kleine boten de blokkade van Gaza te doorbreken en humanitaire hulp te brengen: medisch materiaal, onderwijsgerief, basissteun voor een volk dat wordt uitgehongerd.

Maar Israël valt die burgerboten aan, zelfs in internationale wateren.

Mensen worden opgepakt, communicatie wordt verstoord, schepen worden tegengehouden.

Dat is pure piraterij.

En toch blijft Europa toekijken. Italië, Frankrijk en Spanje vragen de vrijlating van hun burgers, maar woorden volstaan niet.

De Europese Unie moet het associatieakkoord met Israël opschorten en sancties nemen tegen de regering-Netanyahu.

Internationaal recht geldt niet alleen wanneer het ons goed uitkomt. Als we mensenrechten ernstig nemen, dan moeten we ook de blokkade van Gaza breken, de genocide stoppen en de Israëlische oorlogsmisdadigers voor de rechtbank brengen.

 

Beste kameraden,

Deze 1 mei is er reden tot optimisme.

Niet omdat alles vanzelf goed komt. Niet omdat de regering plots sociaal zal worden. Maar omdat de mensen bewegen.

Optimisme is een strijd van elke dag.

Het systeem wil dat mensen zich klein voelen. Machteloos. Alleen. Het wil dat mensen denken: er is toch niets aan te doen. Alles is al beslist.

Maar elke staking, elke betoging, elke actie doorbreekt dat gevoel.

Mensen gooien hun pantoffel niet naar de televisie. Ze komen naar buiten. Ze spreken met collega’s. Ze organiseren zich. Ze ontdekken opnieuw hun collectieve kracht.

Dat is enorm belangrijk.

Want in elke woede zitten twee mogelijkheden. Ofwel wordt die woede bitterheid. Dan kan extreemrechts ermee aan de haal gaan. Ofwel wordt die woede organisatie. Solidariteit. Strijd. Hoop.

Dat is onze taak: de woede van mensen omvormen tot collectieve kracht.

Actievoeren is geen garantie op overwinning. Maar niets doen is wel een garantie op nederlaag.

Zolang er strijd is, is er hoop.

Ik denk aan de werkende klasse in ons land, die al zestien maanden deze regering onder druk zet.

Ik denk aan jongeren die zich verzetten tegen militarisering en oorlog.

Ik denk aan het Palestijnse volk, dat blijft strijden tegen genocide en bezetting.

Ik denk aan het Cubaanse volk, dat blijft rechtstaan tegen de verstikkende blokkade van de Verenigde Staten.

Ik denk aan iedereen die strijd voor een alternatief dat de moeite waard is om voor te strijden: het socialisme.

Want mensen willen niet eeuwig strijden voor kruimels. Mensen willen een echte oplossing. Niet alleen het ergste vermijden. Niet één brood. We hebben de hele bakkerij nodig.

Een andere maatschappij is mogelijk. En meer dan ooit noodzakelijk.

Een maatschappij die vertrekt van sociale en ecologische noden. Niet van winst.

Een maatschappij waarin gezondheidszorg, onderwijs, betaalbare energie, vrede en waardig werk normaal zijn.

Een maatschappij waarin menselijkheid, solidariteit en rechtvaardigheid centraal staan.

Het kapitalisme biedt ons vandaag militarisering, autoritarisme en sociale afbraak. Het heeft geen uitweg uit de crisissen die het zelf veroorzaakt.

Daarom zeggen wij: socialisme is de toekomst.

En wij moeten die toekomst belichamen. Met zekerheid. Met trots. Met organisatie. Met strijd.

We moeten willen winnen, kameraden.

We moeten de wereld willen winnen.

Ik wens jullie allemaal een strijdvaardige 1 mei.