Belangrijke overwinning in strijd tegen EU-Mercosur-akkoord dankzij initiatief van PVDA/The Left
Op initiatief van The Left (de linkse fractie in het Europees parlement waar de PVDA in zit) heeft het Europees Parlement vandaag een resolutie aangenomen die het Hof van Justitie van de Europese Unie vraagt om het EU-Mercosur-akkoord juridisch te toetsen. Dat akkoord schaadt duurzame landbouw en klimaat, maar zou ook nog eens onwettig kunnen zijn.
De juridische stap moet uitklaren of het EU-Mercosur-akkoord überhaupt verenigbaar is met de Europese verdragen, en of de Europese Commissie de regels niet heeft gebogen om het akkoord erdoor te duwen.
“Het EU-Mercosur-akkoord is een ramp voor duurzame landbouw aan beide kanten van de oceaan en voor het klimaat. De enige winnaars zijn de grote agro-multinationals,” zegt Marc Botenga, Europees parlementslid voor de PVDA. “Dankzij dit initiatief van The Left wordt nu onderzocht of de Commissie dit akkoord wel legaal heeft aangepakt. Niemand staat boven de regels.”
Drie juridische knelpunten onder de loep
De resolutie vraagt het Hof van Justitie om zich uit te spreken over drie cruciale juridische kwesties:
1. Druk op klimaat- en milieuwetgeving via het rebalancing mechanism
Het zogeheten rebalancing mechanism laat Mercosur-landen compensatie eisen wanneer nieuwe Europese wetgeving hun handelsvoordelen aantast. Dit kan gebruikt worden om druk uit te oefenen op de EU bij het invoeren of handhaven van regels rond klimaat, milieu, voedselveiligheid of het verbod op gevaarlijke pesticiden.
2. Omzeilen van nationale parlementen via opsplitsing van het akkoord
De Europese Commissie splitste het akkoord op in een snel toepasbaar handelsluik (ITA) en een breder partnerschapsakkoord (EMPA). Die keuze kan strijdig zijn met de onderhandelingsrichtlijnen van 1999 en de conclusies van de Raad uit 2018, die duidelijk stellen dat het om een gemengd akkoord gaat dat ook door nationale parlementen moet worden goedgekeurd. Door deze opsplitsing dreigen nationale parlementen buitenspel te worden gezet.
3. Aantasting van het EU-voorzorgsbeginsel
Het voorzorgsbeginsel geeft de EU het recht om beschermende maatregelen te nemen bij risico’s voor gezondheid, voedselveiligheid en milieu. Het Parlement wil laten onderzoeken of het akkoord dit fundamentele principe ondermijnt, bijvoorbeeld doordat strengere Europese normen later kunnen worden aangevochten als handelsbelemmering.
Belangrijke vertraging voor een omstreden akkoord
Door de goedkeuring van deze resolutie wordt de verdere behandeling van het EU-Mercosur-akkoord opgeschort tot het Hof uitspraak doet, een procedure die tot twee jaar kan duren. Ook daarna is een meerderheid in het Europees Parlement allesbehalve gegarandeerd.
Samen met The Left blijven wij ons verzetten tegen het EU-Mercosur-akkoord en ook tegen een eventuele voorlopige toepassing ervan. We blijven strijden voor eerlijke handel die kleine boeren, werknemers en het klimaat beschermt — aan beide kanten van de oceaan.
