De afkoopwet: een ontsnappingsroute voor Didier Reynders?

Deel op Instagram • Facebook

Het stinkende potje van Reynders

Begin december 2024 onthulde de pers dat er een onderzoek liep naar Didier Reynders, voormalig minister en Europees commissaris van de liberale partij MR, omdat hij mogelijks grote sommen geld heeft witgewassen. In november 2025 werd hij daarvoor officieel in verdenking gesteld.

Jarenlang kocht Reynders met cash geld e-tickets van de Nationale Loterij. De winst schreef hij over naar een rekening bij ING. Bij die bank stortte hij eerder ook grote bedragen contant geld. In totaal gaat het om meer dan 1.000 stortingen, goed voor een bedrag van ruim 1 miljoen euro.

Banken zijn verplicht zulke verdachte stortingen te melden. Zeker wanneer het gaat om politici zoals Reynders. Maar ING maakte nooit melding van deze verrichtingen. Daarom werd ook een gerechtelijke onderzoek naar de bank geopend. 

Was ING medeplichtig aan mogelijke witwaspraktijken in de zaak-Reynders?

De afkoopwet

Op die vraag zullen we nooit een antwoord krijgen. Deze week werd bekend dat ING een minnelijke schikking trof met het Brussels parket. De bank betaalde 1,6 miljoen euro en zal niet meer vervolgd worden.

Ja, dat kan: via een minnelijke schikking je proces afkopen. Het principe is eenvoudig. Je betaalt een geldsom en in ruil word je niet langer vervolgd. Je hoeft je niet te verantwoorden voor een rechtbank. Er volgt geen openbaar proces, geen eventuele schuldbekentenis en veroordeling.

In 2011 werd het systeem uitgebreid met de zogenaamde “verruimde minnelijke schikking”, beter bekend als de afkoopwet. Sindsdien kunnen verdachten ook een minnelijke schikking treffen voor financiële en fiscale misdrijven, zoals witwassen. Een systeem op maat van witteboordencriminaliteit.

Reynders was destijds een van de hoofdrolspelers in de totstandkoming van de afkoopwet.^[1] Het was toen al duidelijk dat die was geschreven op maat van Reynders’ rijke vriendjes uit de zakenwereld. Vandaag zou hij er mogelijks zelf van kunnen profiteren.

Dit is klassenjustitie

Als je je zaak op deze manier wilt afkopen, hangt daar natuurlijk een stevig prijskaartje aan vast. Een verruimde minnelijke schikking kostte tussen 2019 en 2022 gemiddeld 817.000 euro.^[2] 

Voor toppolitici, grote banken of rijke zakenlui kan dit een interessante uitweg zijn wanneer hen een proces boven het hoofd hangt. Voor het grootste deel van de bevolking is dit natuurlijk onbetaalbaar.

“In theorie is het voor iedereen toegankelijk, maar in de feiten zal wie er de middelen niet voor heeft, er geen toegang tot hebben”, concludeert Mona Giacometti, professor strafrecht aan de ULB.^[3] 

Dit is klassenjustitie. Niet iedereen heeft dezelfde toegang tot justitie om zijn rechten af te dwingen. Ook de manier waarop straffen worden toegepast, verschilt naargelang je middelen en macht.

Of zoals Dorian de Meeûs, editorialist van de Franstalige krant La Libre, het beschrijft: “Het risico is een justitie met twee snelheden: snel, discreet en transactioneel voor de elites; traag, zichtbaar en meedogenloos voor de anderen.”^[4]

Een analyse die wordt gedeeld door advocaat en voormalig procureur des Konings van Brussel Jean-Marc Meilleur. Op de Franstalige openbare omroep RTBF zei hij: “Ik begrijp dat men spreekt van klassenjustitie. Ik denk dat het basisprobleem van de minnelijke schikking is dat ze, vanuit een soort realisme, een fundamenteel principe van onze justitie vergeet, namelijk dat de debatten openbaar zijn. Dat u en ik als burgers het recht hebben om geïnformeerd te worden en te volgen wat er voor de rechtbank gebeurt, om te begrijpen wat er precies is voorgevallen.”^[5]

Een kleine prijs voor ING

Deze uitspraken raken de kern van de zaak. Wie voldoende middelen heeft, kan zijn geweten witwassen – buiten het zicht van burgers en pers, ver weg van de schijnwerpers van een openbaar proces. Geen transparantie, geen verantwoording, geen antwoorden.

ING zal dus niet langer vervolgd worden. De bank zal nooit veroordeeld worden voor vermeende medeplichtigheid aan witwaspraktijken. Of we als samenleving ooit te weten zullen komen of ING schuldig was, is nog maar de vraag. Wel staat vast de de bank hier zeer bijzonder goed wegkomt.

Zoals de editoriaal van L’Echo, de Franstalige tegenhanger van De Tijd, stelt: “1,6 miljoen euro, wanneer men in 2025 een winst vóór belastingen van 865 miljoen euro heeft gerealiseerd, lijkt eerder op wat kleingeld dat stof verzamelt in een bakje dan op een oorlogsschat die het bedrijf in gevaar brengt.”^[6]

Een minnelijke schikking voor Reynders?

Het zou onaanvaardbaar zijn als Reynders hetzelfde pad zou volgen als ING. Hij is geen gewone burger. Reynders was twintig jaar onafgebroken minister. Twaalf jaar lang was hij als minister van Financiën net verantwoordelijk voor de bankensector. Daarna werd hij Europees commissaris voor Justitie.

Vandaag wordt hij verdacht van financiële wanpraktijken tijdens precies die periode. Het gaat dus om vermeend gesjoemel met publiek geld. Het slachtoffer is de samenleving als geheel. Daarom hebben burgers des te meer recht op een openbaar proces waarin alle vragen worden beantwoord.

Gaat het om belastinggeld uit een van de vele schandalen waarbij Reynders als minister betrokken was, bijvoorbeeld Kazachgate?

Waarom heeft ING jarenlang geen melding gemaakt van de verdachte stortingen? Speelden de nauwe banden tussen de financiële en politieke wereld daarbij een rol?

Zo was Reynders ooit directeur van de spaarbank SEFB, later bekend als Record Bank. Samen met miljardair Albert Frère verkocht hij SEFB eind jaren negentig aan… ING. Ook nadien onderhield Reynders nauwe contacten met verschillende verantwoordelijken binnen de bank.

Als Reynders, net als ING, een minnelijke schikking zou treffen, zal hij nooit voor een rechtbank verschijnen en blijven al deze vragen onbeantwoord. Nochtans hebben burgers recht op transparantie en gerechtigheid.

Personen als Reynders zouden hun proces niet mogen kunnen afkopen. Daarom dienden wij een wetsvoorstel in om “politiek prominente personen” te verbieden een verruimde minnelijke schikking te sluiten voor feiten gepleegd tijdens de uitoefening van hun functie.

Daarnaast vragen we een parlementaire onderzoekscommissie. Die moet volledige duidelijkheid scheppen over de vermeende witwaspraktijken in de zaak-Reynders en over de rol van alle betrokken personen en instellingen — zeker nu ING via een minnelijke schikking verdere vervolging heeft vermeden.

[1] https://www.solidair.org/artikels/wat-als-de-zaak-chodiev-de-decker-eigenlijk-de-zaak-chodiev-reynders-blijkt-te-zijn 

[2] https://www.tijd.be/politiek-economie/belgie/federaal/rechtszaak-afkopen-kost-gemiddeld-817-000-euro/10579450 

[3] https://www.sudinfo.be/id1147581/article/2026-05-06/la-transaction-penale-une-justice-de-classe-en-theorie-cest-accessible-tous-mais 

[4] https://www.lalibre.be/debats/edito/2026/05/05/transaction-ou-verite-le-test-reynders-IJ4BH6HAQJFEFIJYOC5N2P3JAY/ 

[5] https://www.rtbf.be/article/on-n-aura-pas-le-droit-de-savoir-ce-qui-s-est-passe-decryptage-de-la-transaction-penale-dans-l-affaire-reynders-ing-11719858 

[6] https://www.lecho.be/opinions/edito/edito-chez-ing-22-annees-de-largesses-chichement-payees/10659211.html