Pensioenhervorming benadeelt vrouwen over héél de lijn
“Vrouwen werken vaker deeltijds, vaak onvrijwillig, omdat ze hun baan combineren met zorgtaken, omdat het gebrek aan kinderopvang en betaalbare ouderenzorg hen daartoe dwingt of omdat hun sector geen voltijdse jobs aanbiedt”, zegt Line De Witte, Vlaams parlementslid voor de PVDA. “Werk buiten de klassieke arbeidsmarkt wordt niet gewaardeerd.”
“Zowat alle maatregelen uit de hervorming raken vrouwen harder dan mannen”, vertelt federaal volksvertegenwoordiger Kim De Witte. “De cijfers zijn hallucinant, zo blijkt uit de antwoorden van het kabinet-Jambon zelf op onze parlementaire vragen over de impact van de verschillende maatregelen op mannen en vrouwen.”
Onderstaande tabel geeft een overzicht:
| Maatregel | Beschrijving | Impact |
| Verstrenging vervroegd pensioen | Een loopbaanjaar telt pas mee vanaf 156 in plaats van 104 gewerkte of gelijkgestelde dagen. | 37,5% van de vrouwen zal hierdoor langer moeten werken versus 21,3% van de mannen |
| Inperking overlevingspensioen | Het overlevingspensioen mag pas opgenomen worden vanaf de eigen pensioenleeftijd. | 93% van de ontvangers zijn vrouw |
| Pensioenmalus | Per jaar dat je vroeger stopt dan 66 (en binnenkort 67) jaar, verlies je 2 tot 5% van je pensioen. | 37% van de vrouwen en 13% van de mannen riskeren een malus |
| Beperking gelijkgestelde periodes | Vanaf 2031 tellen bepaalde gelijkgestelde periodes boven 20% van de loopbaan niet meer mee voor het pensioen | 33,7% van de vrouwen en 22,5% van de mannen loopt risico op aftopping van het pensioen |
| Echtscheidingspensioen | Het echtscheidingspensioen (gemiddeld 178 euro per maand) wordt geschrapt voor nieuwe gepensioneerden. | 75% van de ontvangers zijn vrouwen |
| Schrappen welvaartsenveloppe | De geplande verhoging van het minimumpensioen wordt geschrapt. | 58% van de ontvangers zijn vrouwen |
De Raad van State bevestigt dat maatregelen zoals de pensioenmalus vrouwen benadelen: “Zoals hij thans is vormgegeven, benadeelt de maatregel in de feiten echter aanzienlijk meer vrouwen dan mannen.” Volgens de Raad van State moet de werkvoorwaarde aangepast worden om de grondwetstoets te kunnen doorstaan.
De antwoorden van de regeringspartijen op deze kritiek van de Raad van State raken kant noch wal:
“We hebben rekening gehouden met de specifieke situatie vrouwen”, zegt Jan Jambon (N-VA). “Zorgverlof en ouderschapsverlof tellen mee.”
Ja, die periodes tellen mee, maar het ouderschapsverlof bestaat pas sinds 1997 en het tijdskrediet met zorgmotief sinds 2012. “Wat met de zorgarbeid die voordien werd uitgevoerd”, aldus Line. “En wat met vrouwen die twee vijfde werkten? Zij gingen ervan uit dat die jaren zouden meetellen. De regels worden veranderd tijdens het spel.”
“De pensioenkloof gaat vanzelf uitdoven. Dat is wat Jambon had moeten zeggen”, beweert Vooruit.
“De pensioenkloof gaat niet vanzelf uitdoven”, antwoordt Kim. “Een op de drie vrouwen die vandaag met pensioen gaan, hebben een pensioen onder de armoedegrens. Veertig procent van de vrouwen werkt deeltijds. De genderkloof in onze pensioenen zal alleen maar groter worden.”
“Er is geen land met een pensioenmalus waar er zoveel uitzonderingen voorzien zijn, ook niet in Oostenrijk”, zegt Vooruit nog.
“Dat klopt niet”, aldus Kim. “In Oostenrijk krijg je 4 tot 5 jaar pensioenrechten als je minder gaat werken om voor de kinderen te zorgen. Die jaren tellen zowel mee voor de pensioenleeftijd als voor het pensioenbedrag. In België kan je 4 maanden voltijds ouderschapsverlof nemen. Nadien kan je 51 maanden tijdskrediet met zorgmotief voor een kind opnemen. Dat is dus maximaal 4,5 jaar in totaal. Maar de wettelijke pensioenleeftijd voor vrouwen in Oostenrijk is vandaag nog altijd 61,5 jaar. Dat is 4,5 jaar jaar minder dan bij ons.”
De maatregelen zijn nog niet gestemd. Als de CD&V dat onbetaald werk evenveel waard vindt, dan kan ze deze hervorming onmogelijk goedkeuren.
Volksvertegenwoordiger in het Vlaams Parlement
De CD&V schiet met scherp op haar coalitiepartner N-VA. “Denken dat moeders met hun vingers draaien in een totale miskenning van het onbetaalde werk dat veel vrouwen doen. Idem voor mannen of vrouwen die voor zieke ouders zorgen. Dat werk is voor ons evenveel waard als betaald werk”, aldus de CD&V. “Waarom wordt al dit werk dan zo hard bestraft in deze hervorming”, vraagt Line zich af. “De maatregelen zijn nog niet gestemd. Als de CD&V dat onbetaald werk evenveel waard vindt, dan kan ze deze hervorming onmogelijk goedkeuren.”
