Staking bij Bpost: wat deze historische strijd al heeft opgeleverd

1. Een nieuwe manier om te staken die zijn vruchten heeft afgeworpen

“Tot nu toe is de directie halsstarrig doorgegaan, volledig gefocust op haar doelstellingen. De vakbonden hebben haar gewaarschuwd, maar ze wilde niet luisteren. Daarom zijn wij in actie gekomen. We wisten dat we het op de lange termijn zouden moeten volhouden. Daarom hebben we ons georganiseerd. We hebben met de collega’s om de beurt gestaakt, zodat de stakingsposten continu bemand waren”, vertelt een postbeambte bij de stakingspost van een distributiecentrum in Brussel. 

“De basis heeft ons allemaal een les geleerd. Tijdens deze strijd heb ik een nieuwe, ingenieuze manier ontdekt om actie te voeren”, zegt een regionale vakbondsverantwoordelijke.

“Mijn regionale secretaris heeft ons duidelijk gemaakt dat we niet mochten stemmen op basis van onze persoonlijke mening, maar dat we de wil van onze leden op het terrein moesten vertalen”, getuigt een vakbondsafgevaardigde. 

De werknemers hebben gestemd, overlegd en samen beslissingen genomen. Dat is niet zomaar een vakbondstechniek. Het is een les in concrete solidariteit: als we samen de last van de strijd dragen, kunnen we het ook samen volhouden. Op verschillende momenten tijdens de onderhandelingen hebben de vakbondsstructuren de basis geraadpleegd.

Van Luik, Hasselt, Leuven, Brussel, Aarschot, Tienen en Bergen tot Genk… werknemers van Bpost uit de drie gewesten van het land kwamen in actie. De directie hoopte op verdeeldheid tussen de werknemers, tussen de vakbonden, tussen statutairen en contractuelen. Telkens wanneer we samen weerstand bieden, ontnemen we haar dat wapen.

“Dankzij deze strijd heb ik mijn collega’s echt leren kennen. We hebben jarenlang samengewerkt zonder elkaar echt te kennen. Ik heb hun warmte, hun diepe menselijkheid en hun strijdbaarheid ontdekt, en de solidariteit is erdoor versterkt”, vertelt een werkneemster aan het stakingspiket in Evere, in het Brussels Gewest.

Deze strijd zal in het geheugen gegrift blijven. Niet alleen om wat ze heeft opgeleverd, maar ook om wat ze heeft opgebouwd: een nieuwe solidariteit tussen collega's uit alle regio’s, een groter gezamenlijk bewustzijn van onze rechten, een vernieuwende manier om een langdurige strijd vol te houden en een democratische praktijk waarbij de basis systematisch wordt geraadpleegd.

2. Wat de directie wilde opleggen en wat ze moesten opgeven

“De directie wilde niets afzwakken van haar oorspronkelijke plan”, legt een verantwoordelijke van de vakbond ACOD uit. “Bij de eerste ontmoeting tussen de vakbonden en de directie verkoos de CEO zelfs om naar de Verenigde Staten te vertrekken. Hij stuurde iemand die geen enkele onderhandelingsbevoegdheid had. Daarom hebben we de vergadering verlaten. Het was de machtsverhouding die de werknemers gedurende meerdere weken hebben opgebouwd, die ons gewicht gaf aan de onderhandelingstafel. Dat betekent niet dat we volledig tevreden zijn: we kunnen nog verder gaan.”

De directie begon de onderhandelingen met een duidelijke agenda: de hervorming versnellen, te beginnen bij de postbedeling, de werkuren verschuiven, meer werk uitbesteden en de rechten aan het einde van de loopbaan afbouwen. Maar door de massale protesten moest ze op een aantal essentiële punten terugkrabbelen.

Het recht op een vaste ronde, dat wil zeggen het recht van elke postbode op "zijn“ of "haar" gebruikelijke traject, blijft voor onbepaalde tijd van kracht. De bescherming tegen onrechtmatig ontslag is formeel herbevestigd: geen enkele werknemer mag worden ontslagen zonder sociale procedure. Het principe van “route klaar-vertrekken” blijft van kracht: als de ronde klaar is, kan de postbode naar huis.

Er is een maandelijkse overlegvergadering over reorganisaties opgelegd tot 2027. Dit betekent dat de directie de werkorganisatie niet kan veranderen zonder dit maandelijks met de vakbonden te bespreken. Dankzij de strijd is er ook een verhoging van 2 euro voor maaltijdcheques afgedwongen. Deze stap betekent een netto stijging van de koopkracht.¹

3. Over de werktijden kan niet worden onderhandeld zonder de werknemers

Het verschuiven van de bezorgtijden is de maatregel die de grootste invloed heeft op het dagelijks leven van de postbodes. Vanaf september 2026 zullen tienduizenden postmedewerkers hun werkdag later zien beginnen

Een koppel van postbodes uit Bergen getuigt:

“Deze maatregel zal ons gezinsleven verwoesten en onze verplaatsingen aanzienlijk bemoeilijken. We zouden dan midden in de files terechtkomen. Ik begin om 6.30 uur en ben om 14.30 uur klaar. Als de hervorming erdoor komt, moet ik om 8 uur beginnen en later eindigen. Veel collega’s komen nu al een beetje vroeger naar het werk om er zeker van te zijn dat ze hun ronde op tijd afmaken. Onze werkdagen zullen langer worden.”

“Als we onze kinderen niet om 15 uur ophalen, moeten we voor de kinderopvang betalen, en dat is niet goedkoop. Toen ik bij de post begon, wist ik wat me te wachten stond. Ik heb ervoor gekozen om vroeg te gaan werken. En trouwens, wat denken ze eigenlijk bij de directie? Pakketten bezorgen tussen 15 en 18 uur kan toch niet rendabel zijn, er zijn overal files!” 

Het is geen volledige overwinning. Maar zonder de strijd zou de verschuiving van de dienstregeling op brutale wijze zijn opgelegd, zonder ook maar één van de huidige waarborgen.

4. De postbode verdedigen = de sociale banden verdedigen

“Ik herken mijn beroep niet meer. Ze willen van ons pakjesbezorgers maken, terwijl we een mooi beroep hebben dat onmisbaar is voor de hele gemeenschap”, zegt een postbode uit Namen. 

De staking van het postpersoneel, die een maand duurde, heeft de tegenstelling tussen twee visies op de samenleving aan het licht gebracht. 

Enerzijds is er een visie gebaseerd op concurrentie, waarin privébedrijven zoals DHL of DPD als “voorbeelden” worden beschouwd, enkel en alleen omdat ze winstgevend zijn. 

Aan de andere kant is er een mensgerichte visie, waarin het beroep van postbode een maatschappelijke rol vervult, die nuttig is voor de hele gemeenschap. 

Het model dat de directie wil opleggen, is duidelijk: zich aanpassen aan de concurrentie door de arbeidsomstandigheden naar beneden bij te stellen, de flexibiliteit te verhogen en de verworvenheden te ondermijnen. 

De werknemers van Bpost verwerpen dit model. Ze beschikken over een schat aan ervaring en kennis van hun eigen werkomgeving. Ze willen de menselijke band met de bewoners van hun wijken zoveel mogelijk behouden. Dit is geen nostalgie, maar een reële economische en maatschappelijke waarde, die de directie offert op het altaar van het concurrentievermogen op korte termijn.

Maar als het op offers aankomt, zitten we niet allemaal in hetzelfde schuitje. Zoals Farah Jacquet, federaal volksvretegnwoordiger van de PVDA, het zo treffend verwoordde: “Bij Bpost geldt ‘een maximaal loon voor de CEO en een maximale druk op de werknemers’.” 

Ze gooide de verantwoordelijke minister Vanessa Matz (Les Engagés) voor de voeten: “Terwijl sommige werknemers een tweede baan als flexi-job moeten combineren om de maand rond te komen, eist de directie steeds meer inspanningen, terwijl zij zelf in weelde leeft. Neem nu CEO Chris Peeters. Vorig jaar ontving hij een loon van 1,1 miljoen euro.”

5. Nieuwe uitdagingen

Er is een akkoord bereikt, maar volgens de vakbonden liggen er nieuwe uitdagingen in het verschiet. 

De transformatie zal zich niet beperken tot de distributie. Het volledige bedrijf ligt onder vuur: het sorteren, het transport, de logistieke hubs. Overal dezelfde logica: meer flexibiliteit, meer uitbesteding, minder rechten. De invoering van de nieuwe dienstroosters in september, de aangekondigde reorganisaties en de voorbereidingen voor de registratie van de werktijd met het oog op 2027: het zijn allemaal zaken die onze aandacht vereisen. 

Een vakbondsafgevaardigde vertelt: “Er moeten nog verschillende punten van de cao worden gecontroleerd. De bonus voor 2027 is niet becijferd. De permanente binnenlandse mobiliteit zal in 2026 worden vastgelegd, maar er zijn nog geen regels vastgesteld. De clausule inzake ‘uitzonderlijke omstandigheden’ bij ontslagen blijft vaag.”

Maar hij blijft optimistisch over de collectieve kracht: “Tussen de 8.000 en 15.000 mensen trokken op 16 juni door de Waalse straten, in Namen. Onder hen een belangrijke groep postmedewerkers in gemeenschappelijk vakbondsfront. Omdat het de moeite loont om te strijden en omdat het nog niet voorbij is. We blijven verenigd en staan sterk om de nieuwe uitdagingen na de zomer het hoofd te bieden.”
 

1 In vergelijking met de maaltijdcheques van 250 euro is dit voor bijna iedereen een aanzienlijke verbetering. Alleen niet in geval van ziekte, aangezien de maaltijdcheque gekoppeld is aan de gepresteerde werkdagen.