Waarom de regering wil besparen op de terugbetaling van onze gezondheidszorg

De Arizona-regering wil voor de zomer 5 miljard euro extra besparen. En daarvoor kijken bijna alle partijen naar de gezondheidszorg. Hun voorstel? N-VA en MR vinden dat te veel Belgen gebruikmaken van een verhoogde tegemoetkoming, wat mensen met een laag inkomen het recht geeft op goedkopere doktersbezoeken of medicatie.

Besparen ten koste van zij die het al moeilijk hebben dus. Die verhoogde tegemoetkoming is broodnodig, want onze gezondheidszorg is zeer duur. Volgens het KCE betalen we in België 17,9% van alle kosten in de zorg rechtstreeks uit eigen zak. Dat is maar liefst het dubbele van wat patiënten in onze buurlanden neertellen: 8,9% in Frankrijk en 9,3% in Nederland.[1] Politici en opiniemakers die beweren dat onze gezondheidszorg te goedkoop is, hebben het dus mis. Belgen betalen veel bij de zorg. Zeker wanneer we verder kijken dan de huisarts. Bij de tandarts, de specialist of de gynaecoloog moeten patiënten vaak hoge bedragen ophoesten.

Te veel mensen met verhoogde tegemoetkoming of... te weinig?

De N-VA wil tot 1,5 miljard euro besparen door de verhoogde tegemoetkoming fors in te perken. Voor mensen die het vandaag al moeilijk hebben, zou dat een zware klap zijn. De verhoogde tegemoetkoming is er voor mensen met een laag inkomen of mensen die al een ander statuut hebben, zoals personen met een handicap. Wie op dat statuut kan rekenen, betaalt minder in de gezondheidszorg. Ook voor het openbaar vervoer, de energiefactuur of bij de belastingen krijgen mensen met de verhoogde tegemoetkoming een duwtje in de rug.

Het aantal rechthebbenden is de laatste jaren inderdaad toegenomen. Volgens de N-VA zou dat komen omdat het te gemakkelijk is geworden om het statuut te verkrijgen. Maar daar is geen enkel bewijs voor. De stijging toont juist aan dat er meer mensen nood hebben aan die financiële steun, door de recente energiecrisis en stijging van de arbeidsongeschiktheid.

Als je de N-VA hoort, lijkt het alsof er massaal misbruik wordt gemaakt van het statuut. Maar ook dat klopt niet. De mutualiteiten controleren of de aanvragers recht hebben op dit statuut. Dat werk doen ze zeer zorgvuldig. Dat blijkt uit het feit dat 40% van de aanvragen wordt afgewezen.[2] Voor deze controle kijken ze naar de inkomsten van de aanvragers. Maar de mutualiteiten kunnen niet kijken naar hun vermogens. Daarvoor zou een vermogenskadaster nodig zijn. Maar net de N-VA is een grote tegenstander van zo een vermogenskadaster. Zij vrezen namelijk dat het gebruikt zou worden om... de superrijken eerlijke belastingen te doen betalen.  

De ene na de andere besparing 

Vooruit, CD&V en Les Engagés beloofden om niet te besparen in de gezondheidszorg. Maar sinds de start van de regering doen ze niets anders. Sinds 1 januari maakte de regering-De Wever-Rousseau talloze veelgebruikte geneesmiddelen duurder. Levensnoodzakelijke medicijnen, zoals tegen diabetes, werden in één klap betalend voor de patiënten, en de prijs van cholesterolverlagers steeg aanzienlijk. 

Tegelijk ziet deze regering er echter geen graten in om 34 miljard euro uit te geven aan F-35-gevechtsvliegtuigen en andere wapens. De regering wist zelfs miljoenen euro’s uit het raam te zwieren voor antidrone-installaties nadat minister Theo Francken (N-VA) beelden van helikopters verspreidde met de leugen dat het om Russische drones ging.

Met al deze besparingen maakt de regering-De Wever-Rousseau de zorg minder toegankelijk voor de patiënt. Dat is geen verstandig beleid. Elke euro die de patiënt moet neertellen, vormt namelijk een drempel. Zeker voor wie krap bij kas zit. Wanneer je moet kiezen tussen de energiefactuur betalen of een tandartsbezoek, dreigen velen hun medische bezoeken uit te stellen. 

Niemand zit voor zijn plezier in de wachtzaal. Wie naar de dokter gaat, heeft daar een reden voor. En wie niet gaat omdat het te duur is, wordt niet beter. Want wanneer je met medische klachten thuiszit, gaan ze maar zelden vanzelf voorbij. Veel vaker worden de problemen erger. Een gaatje in je tand is makkelijk verholpen en de kosten zijn beperkt. Maar wanneer je niets onderneemt, kan een gaatje wel eens een ernstige ontsteking worden. Wanneer je uiteindelijk je tand moet laten trekken en een implantaat plaatsen, loopt de factuur al snel hoog op. Voorkomen is goedkoper dan genezen, ook voor de begroting.

Kost een huisarts echt minder dan een kop koffie?

Een toegankelijke zorg is dus nodig. Het is een investering in ons welzijn en in elkaar. Een investering die zich dubbel en dik terugbetaalt. Daarom heeft de werkende klasse in België met de sociale zekerheid een sterk ziekteverzekeringssysteem opgebouwd om de zorg betaalbaar en toegankelijk te houden.   

Een bezoek aan de huisarts kost niet evenveel als een kop koffie, zoals de N-VA steeds herhaalt. We leggen op de afspraak zelf 4 of 1 euro bij, maar het doktersbezoek kost in werkelijkheid 30 euro. Dat is het bedrag dat de huisarts ontvangt voor een consult. We betalen dat bedrag vanuit de pot van de sociale zekerheid. Aan die pot dragen we allemaal bij, afhankelijk van de hoogte van ons inkomen. Zo dragen we op een solidaire manier bij aan de financiering van onze collectieve ziekteverzekering. 

We hébben dus al betaald voor onze dokter, via de bijdrage die we maandelijks afstaan van ons loon. 

Daarom pleit de PVDA ervoor dat de patiënten niet nog eens geld moeten neertellen bij een bezoek aan de huisarts. Wij willen dat dat bezoek kosteloos is voor de patiënt. Zo hoeft de patiënt zich niet bezig te houden met financiële overwegingen en kan hij of zij zich volledig toeleggen op de nodige medische hulp. 

Zo werkt het al 50 jaar bij de praktijken van Geneeskunde voor het Volk. Patiënten kunnen er kosteloos terecht. En dat werkt prima. Studies tonen bovendien aan dat gratis toegang tot de huisarts niet leidt tot overconsumptie. Mensen gaan iets meer naar de huisarts, maar minder naar dure specialisten en ziekenhuizen. Het is dus niet alleen sociaal rechtvaardig, het is ook financieel verstandig. 
 

[1] https://kce.fgov.be/sites/default/files/2024-01/KCE376C_HSPA2024__Report.pdf

[2] https://corporate.solidaris-vlaanderen.be/wp-content/uploads/2026/04/FACTCHECK-ziekenfondsen.pdf