Hoorzittingen in de Kamer: “Een echte miljonairstaks is mogelijk en noodzakelijk”, zegt Peter Mertens (PVDA)

Eerste conclusie: een miljonairstaks brengt miljarden op. Arthur Apostel (UGent) stelde de resultaten voor van een nieuwe studie die de opbrengst van de drie ingediende wetsvoorstellen berekent. Elk voorstel levert meerdere miljarden euro’s op. Een eventuele fiscale emigratie zou slechts een beperkte impact hebben op de opbrengst. Afhankelijk van hoe grote vermogens de taks zouden proberen te ontwijken, zou het voorstel van de PVDA tussen 4,1 en 11,7 miljard euro opbrengen, met een tussenschatting van 8,3 miljard euro.

Peter Mertens: “Alle peilingen bevestigen dat een miljonairstaks overal in het land op de steun van een grote meerderheid van de bevolking kan rekenen. Het is opmerkelijk dat deze maatregel nog altijd niet is opgenomen in de lijst van begrotingsmaatregelen die de regering onderzoekt, ondanks de grote woorden van Vooruit en Les Engagés dat zij de rijksten willen doen bijdragen.”

Tweede conclusie: kapitaalvlucht is geen onvermijdelijk gegeven. Apostel benadrukte dat de ‘gedragsreactie’ van de allerrijksten afhangt van het gevoerde beleid. Het belasten van vermogens op wereldwijde basis, zoals de Verenigde Staten doen, en het invoeren van een exitheffing zijn realistische mogelijkheden om fiscale emigratie te beperken. “België kent trouwens al een exitheffing, zoals ook is voorzien in de Belgische wetgeving rond de meerwaardebelasting. Het is dus een volkomen realistische optie”, legt Peter Mertens uit.

“Dat is een essentieel punt uit de hoorzitting”, aldus Peter Mertens. “De vlucht van multimiljonairs wordt ons vaak voorgesteld als een natuurwet. Arthur Apostel toont net het tegenovergestelde aan: alles hangt af van de manier waarop men de belasting vormgeeft en van de maatregelen die men neemt om belastingontwijking tegen te gaan. Als er een achterpoortje bestaat, is het de taak van de wetgever om dat te sluiten, niet om af te zien van een minimum aan fiscale rechtvaardigheid in België.”

Derde conclusie: een vermogensbelasting kan niet worden afgewezen in naam van de economische groei. Kevin Spiritus (Erasmus School of Economics) omschreef een vermogensbelasting als een third best option. “Hoewel meneer Spiritus er principieel de voorkeur aan geeft om inkomsten uit kapitaal en erfenissen te belasten, erkent hij dat een vermogensbelasting relevant wordt wanneer die instrumenten niet volstaan. België combineert net een sterke concentratie van vermogen met tal van achterpoortjes voor de superrijken”, benadrukt Peter Mertens. Julien Desiderio (Oxfam) wees er eveneens op dat het merendeel van de grote vermogens voortkomt uit schenkingen en erfenissen, en niet in de eerste plaats het resultaat is van succesvolle ondernemers.

Het debat over economische groei is van essentieel belang. De economische vooruitzichten voor België zijn somber. Dat heeft ook te maken met het feit dat de talrijke besparingsmaatregelen van de Arizona-regering de binnenlandse vraag onder druk zetten. Tegelijkertijd hebben we investeringen nodig in de energietransitie en de industriële omslag. Peter Mertens: “Daar staan we nog ver van af. In de fabrieken vrezen arbeiders voor hun baan. Om maar één voorbeeld te geven: sectorfederatie essenscia spreekt zelf van ‘bijna geen nieuwe investeringsaankondigingen’ in de sector. Kapitaal en investeringen zijn dus geen communicerende vaten. De beperkte economische groei is geen reden om af te zien van een miljonairstaks, integendeel. We moeten het kapitaal activeren, zeker wanneer de economische vooruitzichten moeilijk zijn.”

“We hebben inkomsten en investeringen nodig. België beschikt over een bijzonder groot vermogen, dat bovendien sterk geconcentreerd is. 80% van de bevolking steunt het idee van een miljonairstaks en er ligt een wetsvoorstel op tafel voor een echte miljonairstaks. Het wordt tijd dat de Arizona-regering naar de mensen luistert”, besluit Peter Mertens.