Vlaamse regering geeft 378 miljoen uit aan externe ICT-consultants terwijl ze bespaart op eigen diensten

“We hoorden dat de ICT-dienst van de Vlaamse overheid steeds meer uit externe consultants bestaat. Uit de cijfers die we opvroegen blijkt dat enorme proporties aan te nemen,” legt Colebunders uit. “De Vlaamse regering bespaart op haar eigen personeelsbestand en huurt daarna peperdure consultants in om het overgebleven werk te doen. Dat is geen efficiënt bestuur, dit is privatisering van de overheid.” Bij meerdere agentschappen ging bijna 90% van het gehele ICT-budget naar externen. De PVDA wil een einde aan die torenhoge consultancykosten en vraagt dat de regering in een eigen ICT-dienst investeert.

Drie jaar geleden kwam de Vlaamse regering al in opspraak over het vele geld dat ging naar het inhuren van dure consultants. Ondanks de belofte daar iets aan te doen, blijken de kosten voor externe consultants toch hoog. Zo werd er vorig jaar meer dan 378 miljoen euro besteed, alleen al aan ICT-consultants. Dat daar een stevig prijskaartje aan hangt is geen geheim, zo lopen sommige dagtarieven op tot gemiddeld 2.240 euro per consultant. De VDAB gaf bijvoorbeeld 71 miljoen euro uit aan consultancy-opdrachten, dat is 70 procent van het volledige budget voor ICT.

De huidige Vlaamse regering sprak in haar regeerakkoord de ambitie uit om waar mogelijk externen weer te vervangen door ambtenaren. Ook beloofde ze meer transparantie over het gebruik van consultants. Maar in de septemberverklaring van dit jaar heeft de regering opnieuw een besparing van 180 miljoen aangekondigd op het overheidspersoneel, waar vandaag twee op drie ambtenaren al niet meer vervangen worden. “De Vlaamse regering zegt steeds dat het geld op is en ze niet anders kan dan besparen. Maar het gaat hier over keuzes, ze besparen op eigen personeel en huren daarna peperdure consultants in om al dat werk op te vangen. Er is dus duidelijk wel geld, ze sluizen het gewoon liever door naar de privé,” reageert Gaby Colebunders. “Ook mogen we niet vergeten dat het hier alleen om ICT-consultancy gaat, wie weet hoeveel meer geld ze nog uitgeven aan andere consultants.”

ICT-opdrachten gaan over de creatie van nieuwe systemen, zoals het Burgerprofiel of het Omgevingsloket. Ook onderhoud, helpdesks, technici of cybersecurity vallen daaronder. In plaats van zelf te investeren in personeel om die taken op te nemen, werd er een heel systeem uitgewerkt om gemakkelijk consultants in te huren.

Het gevolg is dat verschillende Vlaamse agentschappen noodgedwongen gemakkelijk gebruikmaken van die externe dienstverlening. Bij de Vlaamse Sociale Bescherming ging in 2025 zo'n 90 procent van het volledige ICT-budget naar externe dienstverlening, bij OVAM 88,6 procent, en bij het Agentschap Natuur en Bos 86 procent.

“In 2023 legde toenmalig minister-president Jan Jambon uit dat ze consultants inhuren omdat de ICT-vaardigheden niet zomaar op de arbeidsmarkt te vinden zijn,” reageert Colebunders.

“De ironie is dat ze die tekorten natuurlijk zelf deels creëren door steeds uit te besteden: je verliest interne beheerscapaciteit en knowhow elke keer je je eigen personeel weg bespaart.”

De PVDA wil dat de aangekondigde besparing van 180 miljoen euro op het overheidspersoneel ingetrokken wordt, dat de regering het buitensporig gebruik van consultants terug schroeft en weer investeert in haar eigen personeelsbestand.“180 miljoen euro besparen op overheidspersoneel, terwijl er meer dan het dubbele naar externe consultants ging in 2025, dat is geen duurzaam beleid. Het is een vicieuze cirkel: de regering maakt door al die besparingen haar eigen diensten zwakker en zichzelf daardoor afhankelijk van die dure privéfirma’s. Daar moet een einde aan komen,” besluit Gaby Colebunders.