DOSSIER | Graaidag valt dit jaar op 8 januari

1. Wat is Graaidag? 

Graaidag is geïnspireerd op de Britse Fat Cat Day, een initiatief van het onafhankelijke High Pay Centre dat grote loonverschillen binnen bedrijven aankaart. De dag markeert het moment waarop CEO’s van grote ondernemingen (in België kijken we daarvoor naar de Bel20-bedrijven) al evenveel hebben verdiend als wat een doorsnee werknemer met een mediaan loon op een volledig jaar verdient.

In België valt Graaidag traditioneel begin januari.

Tabel 1: De jaarlijkse Graaidag in België

2. Wanneer valt Graaidag in 2026?

In 2026 valt Graaidag opnieuw op 8 januari, net als vorig jaar. Een CEO van een Bel20-bedrijf heeft na 4,74 werkdagen al evenveel verdiend als een werknemer met een mediaan loon op een volledig jaar.

De berekening is gebaseerd op de mediane vergoeding van Bel20-CEO’s en het mediaan loon van werknemers, beide voor 2024. Dat zijn de meest recente beschikbare cijfers.

Volgens het Executive Remuneration Research Centre van de Vlerick Business School bedroeg de mediane vergoeding van een Bel20-CEO in 2024 3.092.587 euro. Dat is bijna 10 procent meer dan in 2023 (2.810.634 euro).¹ Het bedrag omvat het vaste salaris, kortetermijnbonussen en langetermijnvergoedingen.

Het mediaan jaarloon van werknemers wordt geraamd op ongeveer 56.000 euro. Dit cijfer is afgeleid van het mediaan maandloon van 3.782 euro dat Statbel rapporteerde voor 2022. Door dat bedrag te delen door de gemiddelde gezondheidsindex van 2022 en te vermenigvuldigen met de gemiddelde gezondheidsindex van 2024 komen we aan een actueel jaarloon.²

Aangezien 2024 262 netto werkdagen telt (dagen exclusief weekends en feestdagen), kunnen we stellen dat een Bel20-CEO na 4 werkdagen en 6 uur (4,74) hetzelfde heeft verdiend als een doorsnee werknemer op een heel jaar. Anders gesteld: een Bel20-CEO verdient 55 keer meer dan de doorsnee werknemer met een mediaan loon.

Voor de drie best betaalde CEO’s van de Bel20 valt Graaidag nog aanzienlijk vroeger. Met jaarvergoedingen tussen 7 en 9,1 miljoen euro evenaren zij een mediaan jaarloon al na ongeveer twee werkdagen.

Tabel 2: Graaidag voor de top 3 Bel20-CEO’s. (Bron: De Tijd)

3. Graaidag en de Arizona-regering

Met Graaidag klaagt PVDA het loonbeleid van de Arizona-regering aan, dat volgens de partij structureel in het nadeel speelt van werkende mensen. Terwijl de lonen van werknemers al jaren geblokkeerd blijven door de loonnormwet van 1996, blijven de vergoedingen van topmanagers stijgen.

Recente cijfers tonen aan dat CEO-lonen opnieuw met ongeveer 10% zijn toegenomen, terwijl werknemers geen ruimte krijgen voor onderhandelingen over loonsverhogingen. De loonnormwet ondermijnt het recht op vrije collectieve onderhandelingen en draagt zo bij aan een oneerlijke verdeling van de welvaart.

Daarbovenop plant de regering een ingreep in de automatische loonindexering, die de helft van de werkende bevolking in België zou treffen. Werknemers met een loon boven 4.000 euro bruto zouden hun koopkracht zien afnemen, en ook wie deeltijds werkt, zou via een pro rata-plafond mee getroffen worden. Ondertussen blijven aan de top van grote bedrijven riante bonussen circuleren.

De regering vraagt zogezegd inspanningen van iedereen, maar laat tegelijk toe dat CEO’s na enkele werkdagen al een gemiddeld jaarloon bijeen verdienen. Graaidag staat zo symbool voor een beleid dat volgens PVDA in het voordeel speelt van de allerrijksten en de kloof tussen arbeid en kapitaal verder vergroot.
 

1 https://www.vlerick.com/en/insights/majority-of-ceos-of-belgian-listed-companies-see-total-remuneration-increase/ 

2 https://statbel.fgov.be/nl/themas/werk-opleiding/lonen-en-arbeidskosten/gemiddelde-bruto-maandlonen