Vakbonden en personeel Lidl dwingen maatregelen tegen hoge werkdruk af na massale staking

.

Na vijf stakingsdagen bij supermarktketen Lidl werd de directie verplicht om grote toegevingen te doen om de onhoudbare werkdruk te verlagen. Dinsdag werd een voorakkoord hierover bekendgemaakt. Het personeel eist onder meer respect en betere arbeidsvoorwaarden, die er na alle corona-inzet nooit gekomen zijn.

Het personeel van Lidl laat zich niet doen. Dat was in 2018 al duidelijk geworden met een stakingsgolf in de winkels, die ook toen de directie dwong om meer uren en meer personeel in te zetten. Maar na anderhalf jaar corona, en na nog meer druk om winsten te verhogen was de werkdruk in de winkels opnieuw onhoudbaar geworden.

Op woensdag 13 oktober bleef een derde van de Lidl-winkels in België dicht. Toen het gemeenschappelijk vakbondsfront opriep om de zaterdag erop zoveel mogelijk vestigingen te sluiten, gingen meer dan 190 winkels in staking, op een totaal van een dikke 300. Ook na het weekend bleven tientallen winkels spontaan gesloten.

Zo’n succesvolle mobilisatie was enkel mogelijk omdat heel veel winkelbedienden voor de allereerste keer mee in staking gingen.

“Elke dag word ik opgebeld om vroeger te beginnen of langer te blijven”

De flexibiliteit bij Lidl is enorm. Veel personeelsleden krijgen maar halve contracten, maar ze worden wel zoveel meer uren ingepland dat het een voltijdse job wordt.

Veel mensen werken er al jarenlang met kleine contracten, en telkens wordt hen een contract voor meer uren geweigerd. “Wij hebben een contract van 24 uur, maar als ze willen, plannen ze ons 36 uur in. En dat wordt niet betaald als overuren hé”, vertelt een winkelbediende aan het stakingspiket.

“Elke dag word ik opgebeld om vroeger te beginnen of langer te blijven. ‘Jij hebt toch geen privéleven’, zeggen ze dan. Maar een voltijds contract, dat willen ze mij niet geven. Mensen moeten ’s ochtends groenten en fruit komen klaarzetten en worden daarna naar een andere winkel gestuurd.”

Hele winkel alleen open houden

Aan een ander stakingspiket horen we een vergelijkbaar verhaal: “Wij staan hier met drie om de winkel te runnen: groenten en fruit klaarzetten, bakkerij doen, displays klaarzetten, poetsen. Maar eigenlijk zouden we met vijf moeten zijn, en iemand in stand-by. Probeer dat eens dagen aan een stuk vol te houden! Wij willen eindelijk respect, een beetje waardering voor het werk dat wij doen.” Zelfs aanvragen voor kledij laten eindeloos op zich wachten.

Aan een piket in het Gentse horen we hoe er de week voor de staking iemand helemaal alleen de winkel aan het open houden was. Een collega vertelt hoe ze 7 overuren deed bovenop haar 35 uur, terwijl ze ziek was en de dokter had gezegd dat ze thuis moest blijven. “Want als je belt dat je ziek bent, dan krijg je te horen: zorg maar gauw dat je hier bent.”

Ziek door werkomstandigheden

Het personeel moet rekken aanvullen op 20 minuten, terwijl dat qua tijd gewoon onmogelijk is. Bovenop het vaste werk is er het extra werk met 4 promo-acties per week, terwijl er een constant gebrek is aan personeel. Als er niet genoeg volk is, dan blijven die producten gewoon staan tot ze naar een andere winkel gaan.

Even uitrusten is er ook niet bij: “Als je een shift hebt van meer dan 4 uur, krijg je een kwartier pauze. Als je iets wilt eten moet je eerst uitbadgen, eten kopen. Per artikel moet je laten aftekenen door de verantwoordelijke. Dan is je pauze voorbij.” Het is dan ook niet verwonderlijk dat heel veel mensen ziek vallen door de werkomstandigheden.

Begrip van de klanten

Duizenden reden dus om zich niet langer te laten doen en maatregelen af te dwingen. Opvallend is ook de steun en het begrip van de klanten. Die zien hoe moeilijk het werk is in de winkels. “Groot gelijk dat jullie iets doen, er moet echt wel iets gebeuren”, kregen de stakende personeelsleden vaak te horen.

Stevige overwinningen

De resultaten die na 5 dagen stakingsdruk in een voorakkoord zijn gezet zijn stevige overwinningen: de 42 uur per filiaal die op het spel stonden, worden behouden, en er gebeuren nieuwe tijdsmetingen om een realistische inschatting te kunnen maken van hoeveel een werkbare bezetting moet zijn.

Er komt ook een drastische uitbreiding van de vliegende ploeg die kan komen bijstaan in de winkels die onderbezet zijn, naar 223 personeelsleden. Er komen 14 extra contracturen bij per filiaal tot juni volgend jaar. Medewerkers die een contract krijgen met meer uren krijgen die mogelijkheid, en ook de contracten voor nieuwe sollicitanten worden verbeterd. En er komt een nieuw beleid voor “knelpuntfilialen” waar wegens ziektes of omstandigheden de onderbezetting het grootst is, die 24 extra contracturen toegekend krijgen. Tegenover de plannen die de directie had voor de staking, maakt het pakket aan maatregelen een verschil voor 750 jobs bij Lidl.

Met strijd en solidariteit tegen de werkdruk

Het voorakkoord is ook onmogelijk om los te zien van de achtergrond, waarbij de regering de arbeidsmarkt verder wil flexibiliseren: door vier werkdagen van 10 uur mogelijk te maken en nachtarbeid goedkoper te maken en uit te breiden. Dat is het absolute omgekeerde van een beleid dat de enorme stijging aan langdurige ziekten wil aanpakken.

Dat aanpakken, doe je zoals de winkelbedienden bij Lidl: door directies die onwerkbare jobs organiseren om maximale winst te boeken, te verplichten om veel meer rijkdom te laten terugkomen naar de werknemers. Door hen te verplichten om personeel aan te werven en de werkdruk te verlagen.