Foto Belga

In de Kamercommissie Volksgezondheid heeft de Vivaldi-meerderheid, gesteund door N-VA en Vlaams Belang, het voorstel van de PVDA om de patenten op het covid-vaccin op te heffen, weggestemd. PVDA-volksvertegenwoordigster Sofie Merckx, die in april 2020 al een voorstel indiende om te vermijden dat het vaccin onder een patent zou vallen, reageert teleurgesteld.

“Op het laatste nippertje diende de meerderheid een nieuw voorstel in", zegt Sofie Merckx. "Maar van het opheffen van de patenten is in die tekst plots geen sprake meer. In de plaats komen een reeks vage intentieverklaringen. Men zet zelfs een flinke stap achteruit door expliciet te pleiten voor zogenaamde vrijwillige licenties. Het afgelopen jaar heeft net aangetoond dat deze vrijwillige aanpak voor geen meter werkt.”

De PVDA diende vanochtend zelf een amendement in. De linkse partij vroeg de federale regering het voorstel van India en Zuid-Afrika om de vaccinpatenten op te heffen, te steunen. Dat voorstel ligt op tafel bij de Wereldhandelsorganisatie en geniet de steun van een honderdtal landen. “Vooruit en Groen zeggen dat hun tekst de vrucht is van een compromis binnen de regering. Volgens mij is het eerder de vrucht van de lobby van Big Pharma”, aldus Sofie Merckx. “Tijdens de hoorzittingen kwamen vertegenwoordigers van Pfizer en Johnson & Johnson met een reeks drogredenen op de proppen die de industrie nu al weken de wereld instuurt om de patenten te verdedigen. Deze argumenten werden echter een voor een minutieus weerlegd door experts en organisaties. Onder druk van de mobilisatie op het terrein schaarden verschillende partijen zich uiteindelijk achter het voorstel om de patenten op te heffen. Zelfs MR-minister Wilmès gaf aan ervoor open te staan. Net voor de stemming draait de meerderheid toch weer snel haar kar. Dat valt echt steeds moeilijker uit te leggen.”

De tekst die de Vivaldi-meerderheid nu voorlegt, blijft volgens Sofie Merckx een stuk onder het voorstel dat een maand geleden wél nog een meerderheid haalde in het Europees parlement. Ze herinnert eraan dat de laatste weken ook in landen als Frankrijk, Spanje en Nederland een parlementaire meerderheid zich wél uitgesproken heeft voor het opheffen van de patenten.

Sofie Merckx is verbaasd dat de meerderheid het COVAX-mechanisme nu naar voor schuift als oplossing. “Terreinorganisaties als Artsen zonder grenzen en 11.11.11 lieten zich bijzonder kritisch uit over COVAX. Pierre Galand van Forum Nord Sud ziet het als ‘de liefdadigheidsmarathon van de rijke landen’ en ook onderzoekster Els Torreele stelde duidelijk dat ‘liefdadigheid geen antwoord kan zijn op structurele onrechtvaardigheid’.”

De PVDA zal in de komende periode de druk blijven opvoeren. “Terreinorganisaties en experts luiden terecht de alarmbel en hameren op de absolute urgentie om de patenten op te heffen. De cijfers spreken voor zich: de rijkste landen kochten 96% van de vaccins op, terwijl miljoenen mensen wereldwijd nog jaren zullen moeten wachten. Meer dan 200.000 mensen tekenden het Europees Burgerinitiatief ‘No profit on Pandemic’, dat breed gedragen wordt door vakbonden, sociale bewegingen, ngo’s en activisten in verschillende landen. Wij zullen doorgaan tot het moment dat het coronavaccin voor iedereen beschikbaar en toegankelijk is”, besluit Sofie Merckx. 

Volg de PVDA op de voet