Wat we zelf doen, doen we niet beter: de gezondheidszorg verder opsplitsen is een (zware) fout

Foto: Shutterstock

Als we één iets kunnen leren uit de aanpak van de coronacrisis in België, dan is het wel dat de versnippering van de bevoegdheden en de regionalisering van de gezondheidszorg niet werken. Dit was een grote handicap die heeft bijgedragen aan het fiasco van de strijd tegen het virus in ons land. Vandaag denken Paul Magnette en Bart De Wever echter aan een volledige regionalisering van de gezondheidszorg. Het is net alsof ze niet leren uit de crisis. Of hebben ze een andere agenda? Ziehier waarom we hen moeten tegenhouden.

Als we één iets kunnen leren uit de aanpak van de coronacrisis in België, dan is het wel dat de versnippering van de bevoegdheden en de regionalisering van de gezondheidszorg niet werken. Dit was een grote handicap die heeft bijgedragen aan het fiasco van de strijd tegen het virus in ons land. Vandaag denken Paul Magnette en Bart De Wever echter aan een volledige regionalisering van de gezondheidszorg. Het is net alsof ze niet leren uit de crisis. Of hebben ze een andere agenda? Ziehier waarom we hen moeten tegenhouden.

Het coronavirus kon profiteren van het ontbreken van een gemeenschappelijke commandopost in België

Ondertussen weet iedereen het: in ons land hebben we niet minder dan 9 ministers van Volksgezondheid. Een record. Vooral frappant is dat er, in tegenstelling tot in andere federale staten, geen regel bestaat om te beslissen in het geval van een bevoegdheidsconflict.

Tijdens de crisis werd unaniem erkend dat deze versnippering een rem vormt op een snelle en doeltreffende reactie. Om tot een beslissing te komen waren er eindeloze overlegvergaderingen nodig tussen de verschillende bestuursniveaus. Het virus kon met gemak profiteren van het ontbreken van een eenduidig commando.

De crisis heeft de absurditeiten en inefficiëntie van geregionaliseerde bevoegdheden aan het licht gebracht. Denk maar aan de rusthuizen in Brussel, Overijse en Waver, op slechts enkele kilometers van elkaar, waarvoor andere regels gelden. Of aan het feit dat Vlaamse en Waalse werknemers die elke dag samen in Brussel komen werken, aan verschillende regels onderworpen zijn.

Rusthuizen en contactopvolging: de gewesten hebben het over de hele lijn verknald

"Wat we zelf doen, doen we beter" is één van de favoriete slogans van de Vlaamse nationalisten. Toch is niets minder waar. Tijdens deze crisis moest het regionale niveau qua amateurisme niet onderdoen voor het federale niveau. Het is net in de rusthuizen, die onder de bevoegdheid van de gewesten vallen, dat de epidemie de grootste ravage heeft aangericht. Hier stierven twee derden van alle mensen die in België aan het coronavirus overleden. Het gaat om meer dan 6.000 oudere personen. Veel van die sterfgevallen hadden vermeden kunnen worden.

Zowel in het noorden als in het zuiden van het land is de sector al jaren ondergefinancierd. Het personeel komt handen te kort en is overbelast. Reeds vóór de crisis trokken deze mensen al aan de alarmbel. En toen het virus in de rusthuizen de kop opstak, werden ze aan hun lot overgelaten. Er was een gebrek aan zowat alles: beschermingsmiddelen, personeel, opleiding en tests. De verantwoordelijke ministers van de verschillende gewesten deden er weken over om te reageren. In de rusthuizen begon het testen op grote schaal pas midden april. En dat gebeurde dan nog op een chaotische manier.

Voor de contactopvolging zijn de resultaten niet beter.1 Ondanks de aanbevelingen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) begin maart is er vandaag in België nog steeds geen echt doeltreffend systeem. In plaats van artsen in te schakelen die in de eerste lijn op het terrein actief zijn, kozen de gewestregeringen voor commerciële, anonieme en gecentraliseerde callcenters. Vandaag betalen we dit cash en zien we de curven opnieuw stijgen.

Verdeling van de middelen en neoliberale ideologie

Er zijn minstens twee factoren die dit wanbeheer op regionaal niveau kunnen verklaren. Een verdere opsplitsing zal beide factoren versterken.

Ten eerste is er de manier waarop de middelen verdeeld worden. Sinds de regionalisering moet elk gewest zijn eigen administratie hebben, zijn eigen beslissingen nemen en zijn eigen beleid bepalen. Dit is een grote verspilling van middelen en efficiëntie.

Ten tweede is er de neoliberale ideologie die de richtsnoer is voor de oprichting van deze nieuwe regionale structuren. Bart Eeckhout, hoofdredacteur van het dagblad De Morgen, lichtte dit op 1 augustus toe in de columns van zijn krant: "In het zog van het verharde economische (neo)liberalisme van de jaren tachtig woei de wind van het zogenaamde 'New Public Management' de overheid binnen. De staat moest zich slanker en efficiënter organiseren, zoals een privébedrijf. Beleidsdepartementen werden 'verzelfstandigd': ze kregen een eigen baas, een eigen budget en eigen doelstellingen.De hele Vlaamse overheid is op dat model gebouwd. Het Agentschap Zorg, dat in deze crisis danig onder vuur ligt, is een typisch product van dat model. Het toont - helaas tegen een tragische prijs - de grote zwakte van het Nieuwe Openbare Bestuur aan."

Het PS/N-VA-akkoord voor de splitsing van de gezondheidszorg is absurd, duur en ineffectief

Hoe zijn De Wever en Magnette er dan toe gekomen om de gezondheidszorg volledig te willen splitsen? Opsplitsen lost niets op, integendeel, het maakt het probleem alleen maar erger. Zoals de Antwerpse politicoloog Dave Sinardet op Twitter zegt: "Hét wapen om een tweede golf te voorkomen is totaal mismeesterd door de Vlaamse overheid. Wat we zelf moeten doen, doen we gewoon niet. En intussen maakten PS en N-VA een akkoord om de zorg nog verder te versnipperen en naar dat falende niveau te brengen". Dit maakt het systeem absurder, duurder en minder efficiënt.

In een opiniestuk in De Tijd pleiten een aantal gerenommeerde experts (waaronder wetenschappers Marc Van Ranst, Emmanuel André en Yves Coppieters) en alle gezondheidszorgbonden duidelijk voor een volledige herfederalisering: “De coronacrisis leert ons dat de organisatie van de gezondheidszorg hopeloos versnipperd is. Dat staat een efficiënt en krachtdadig beleid in de weg (...) De federale overheid is de meest aangewezen overheid om de volledige verantwoordelijkheid voor gezondheidszorg op te nemen."

Niet in onze naam

De Wever en Mangette hebben ook geen democratisch mandaat voor deze splitsing. Noch in Vlaanderen, noch in Wallonië of Brussel. Meer dan 6 van de 10 Belgen gaven in een recentie opiniepeiling aan dat ze voorstander zijn van een herfederalisering van de gezondheidszorg. Zelfs een groot aantal kiezers van de N-VA en het Vlaams Belang zijn tegen een splitsing. Voor de PS zou het neerkomen op het verraden van haar kiezers en haar eigen programma, waarin zij zegt tegen een nieuwe staatshervorming te zijn.

In werkelijkheid is de splitsing in de gezondheidszorg vooral bedoeld om de N-VA en VOKA (Vlaamse werkgeversorganisatie) tevreden te stellen die een stap willen zetten in de richting van een volledige splitsing van de sociale zekerheid en het land. Het is ongelooflijk dat de PS, onder druk van haar eigen regionalistische vleugel, daarmee instemt om aan de macht te blijven. Dit is een ernstige fout die we moeten en kunnen voorkomen.


3 reacties

Gelieve je mail te bekijken voor een link om je account te activeren.
  • Eddy van Thielen
    heeft gereageerd 2020-08-15 17:34:00 +0200
    Aan Anton Schiffman: ….bij mijn weten bestaat er GEEN! “Vlaams geld”… Dat er “Vlaams geld” naar Wallonië en Brussel zou vloeien is dan ook een Vlaams nationalistische mythe, en bovendien een dikke vette leugen uit de propagandamachines van de N-VA en het vlaemsch blok. De echte waarheid zal ik u hier uit de doeken doen… De deelgebieden hebben namelijk NIET! de bevoegdheid om onderling geld te verdelen, dat is nog altijd een federale bevoegdheid, en het gaat om geld van de Belgische belastingbetaler, en NIET! van de Vlaamse… De verdeling van geld wordt bovendien gedaan naar behoefte, project enz… en NIET! naar een specifiek deelgebied op zich. Er gaat momenteel bijvoorbeeld al meer geld van de Belgische belastingbetaler naar projecten van de stad Antwerpen, dan naar heel Brussel en Wallonië te samen. Toen Bart De Wever daarop werd aangesproken, zei hij: “so what, daar is toch niets mis mee… dat doe ik voor mijn stad”… waarbij hij zijn eigen Vlaams nationalistische leugen tegensprak… (herinner u nog de camion geld van De Wever naar Wallonië)… Conclusie: Vlaanderen noch Wallonië noch Brussel hebben dus de bevoegdheid over de verdeling van Belgisch belastinggeld, en dus ook GEEN! van allen recht op zeggenschap van hoe dit BELGISCH! belastinggeld moet besteed en verdeeld worden… Dus best de propagandamachines niet geloven, en altijd eerst factchecken… Hopelijk heeft u wat bijgeleerd vandaag…
  • Jean Festraets
    heeft gereageerd 2020-08-14 21:16:44 +0200
    MIJN GEDACHT ; Van ONrecht gesproken: Politiekers meerderheden denken aan dit beroep omdat zij zichzelf bedienen met Euro’s verdiensten van € 6.000,00 , € 10.000,00 € 11.000,00 per maand, hun uittredingsvergoedingen van DUIZENDEN EURO’S , die zij NIET willen afstaan en 2 op 3 zijn al op 55 jaar en 1 op 3 al op 57 jaar op Pensioen met€ 4.250,00 per maand en leven vijf jaar langer dan arbeiders. Zij maken de WETTEN zo : dat alleenstaande arbeiders die voltijds werkend en pas op 67 jaar, op een handje vol uitzonderingen die iets vroeger met pensioen mogen , een pensioentje van maar € 1.300,00 netto per maand krijgen met maar uitzonderlijk eens een TE MINE loon opslag van maximaal 01,10 % , om maandelijks: minstens € 600,00 huis of appartement huur EN € 600,00 aan levensnoodzakelijke en verplichte betalingen te betalen ( samen = € 1.200,00 per maand ), om PAS OP 67 jaar , op pensioen te kunnen om vermoedelijk maar een drie ? jaartjes, voor zover als nog mogelijk is ? uit te " RUSTEN ".met hun gekregen mini pensioentje van € 1.300 per maand te kunnen leven , waar zij zich : GEEN Rust en Verzorgings Tehuis met de nog bijkomende kosten voor Dokter, dure medicatie,Specialist Oogarts, bril, brilglazen, wasserij, schoenen, pantoffels : dat minstens € 2.000,00 per maand kost , kunnen betalen voor één persoon. Privé R.V.T. al € 2.200,00 kost. “BESLUIT” aan alle politiekers: om in 2021 : EERLIJKE RECHTVAARDIGE MENSELIJKE WETTEN ?,waarvoor dank op voorhand voor alle mensen . Jean Festraets .
  • Anton Schiffman
    heeft gereageerd 2020-08-11 18:30:12 +0200
    Behalve Vlaams geld, is er weinig dat Walen en Franstalige Brusselaars aan de Vlamingen bindt. Er is enorm veel Vlaamse solidariteit met Wallonië en Brussel geweest, er gaan jaarlijks miljarden richting zuid. Maar zien we enige solidariteit de andere kant op? Het zou al goed zijn om te zien dat er in Wallonië en Brussel wordt gewerkt aan vermindering van de afhankelijkheid van geld uit Vlaanderen. Vlaanderen zou, in ruil voor dit geld, zeggenschap moeten krijgen over hoe dit geld moet worden besteed. Als je links kiest, moet je zelf de rekening van het resulterende beleid betalen. De rekening gewoon naar Vlaanderen sturen moet niet zomaar kunnen.

Volg de PVDA op de voet