Palestina, Libanon, Iran: het imperialisme van de VS rijdt zich vast

Twee maanden na de start van het staakt-het-vuren tussen de Verenigde Staten en Iran, vlogen de raketten de voorbije dagen toch nog altijd heen en weer. En nu lijkt het er weer op dat een akkoord in de maak is. VS-president Trump kondigt de ene dag zware bombardementen aan, om de volgende dag weer vrede in het vooruitzicht te stellen. Wat speelt er zich echt af achter de schermen?

vrijdag 12 juni 2026

Geen regels meer

Hevige bombardementen tijdens een staakt-het-vuren lijkt het nieuwe normaal: Een staakt-het-vuren is voor de Verenigde Staten gewoon een fase in de oorlog.

Dat heeft er veel mee te maken dat de VS van president Trump zich niet meer aan de regels wil houden. Hij wil kunnen oorlog voeren waar, wanneer en hoe het de rijksten en de machtigsten in de VS uitkomt. En dus lapt hij zowel het internationaal recht als de nationale wetten aan zijn laars

Zo heeft de VS een wet, de War Powers Resolution uit 1973, die bepaalt dat de president binnen de 60 dagen na de start van een oorlog aan het parlement toestemming moet vragen om die te kunnen verderzetten. In plaats van bij het parlement aan te kloppen, koos Trump ervoor om officieel een staakt-het-vuren aan te kondigen en ondertussen gewoon te blijven verder bombarderen.^[1]

Ook Israël, de steunpilaar van de VS in het Midden-Oosten en West-Azië, redeneert zo. In Gaza is sinds 10 oktober van vorig jaar zogezegd een staakt-het-vuren van kracht. Desondanks doodde het Israëlisch leger er sindsdien al bijna 1000 Palestijnen.^[2] Bovendien drijft het de resterende Palestijnen steeds verder in zee. Waar het eind vorig jaar nog 50% van het territorium bezet hield, gaat dat nu richting 70%.^[3]

In Libanon zien we hetzelfde gebeuren. Daar zou er al sinds 16 april een staakt-het-vuren van kracht zijn. Maar toch houdt Israël er tot 20% van het grondgebied bezet en maakt het Israëlische leger er dagelijks slachtoffers.^[4] Trump merkte schamper op dat een staakt-het-vuren “in die regio” nu eenmaal gelijk staat met “schieten aan gematigde intensiteit”.^[5] Een bizar en cynisch gevoel voor humor van de man die de hele regio in brand heeft gestoken.

Bijna iedereen is tegen de oorlog

Sinds de start van de bombardementen op Iran heeft Trump al 38 keer aangekondigd dat hij bijna een akkoord had met de Iraanse regering.^[6] Telkens opnieuw zien we een cyclus van onderhandelingen, de aankondiging van een nakend akkoord, een plotse escalatie, en een hervatting van de onderhandelingen.^[7] Dat is enkel te begrijpen mits inzicht in de opstelling en belangen van de verschillende actoren.

Iran is als overwinnaar uit de militaire confrontatie van maart-april gekomen.^[8] Het heeft weerstand geboden aan twee van de machtigste legers ter wereld. Het heeft getoond dat het met de controle over de Straat van Hormuz een belangrijk economisch wapen in handen heeft. Een groot deel van hun arsenaal aan raketten (70% volgens de Amerikaanse inlichtingendiensten)^[9] is nog intact. Israël en de VS zijn er niet in geslaagd om een volksopstand tegen de politieke en militaire leiding te organiseren.^[10] Iran vreest de militaire machine van Israël en de VS niet meer en heeft dus tijd.

De Golfstaten zijn door de oorlog van hun roze wolk gevallen. Het zijn niet de stabiele paradijzen waar de rijken kunnen profiteren van de slavenarbeid van immigranten en de inkomsten uit de olie, onder bescherming van een militaire en politieke alliantie met de VS en Israël. Bovendien blijken de Amerikaanse bases op hun bodem hen niet te beschermen. Integendeel, ze maken hen zelfs kwetsbaar. Allemaal willen ze dat de oorlog zo vlug mogelijk stopt en willen ze een nieuwe escalatie voorkomen. En dus smeken de meeste golfstaten de VS nu om tot een akkoord te komen met Iran.

Enkele andere regionale machten, Pakistan, Turkije en Egypte, werpen zich op als bemiddelaars. Door hun ligging, relatief gewicht en diplomatieke relaties zien ze hun invloed enkel toenemen. Ook zij dringen bij de VS aan op de-escalatie door onderhandelingen.

Libanon is dan weer één van de belangrijkste slachtoffers van de oorlog. Er vielen al meer doden dan in Iran (meer dan 3500)^[11]. Israël probeert ongeveer een vijfde van het land te bezetten en dreef meer dan een miljoen Libanezen op de vlucht.^[12] Israël wil van de situatie gebruik maken om het verzet te breken, in de eerste plaats van Hezbollah, een sjiitische regeringspartij en haar militie. Maar dat is dan weer een bondgenoot van Iran.

De oorlog doet ondertussen de olieprijzen en de inflatie wereldwijd stijgen. Voor de rijken valt het allemaal nog wel mee, het zijn de werkende mensen wereldwijd die het gelag betalen. Zij hebben moeite om de hoge prijzen te betalen van gas en aardolie en alle andere producten die daarvan afhankelijk zijn. Daardoor heeft ook de rest van de wereld – of toch de werkende bevolking ervan – zich afgekeerd van deze oorlog.

Trump staat schaakmat

In de Verenigde Staten zit Trump met een probleem, een groot probleem. De oorlog is immers zeer onpopulair in eigen land. Meer dan de helft van de Amerikanen zegt dat ze er economisch zijn op achteruit gegaan omwille van de oorlog. Het Huis van Afgevaardigden keurde vorige week een resolutie goed tegen de oorlog. Het was de vierde keer dat die werd ingediend en de eerste keer dat er voldoende Republikeinse overlopers waren om ze goed te keuren. Hetzelfde riskeert in de Senaat te gebeuren.^[13]

Tezelfdertijd is een groot deel van de Amerikaanse wapenvoorraad opgebruikt. De arsenalen moeten opnieuw aangevuld worden. Volgens het Center for Strategic and International Studies (CSIS) zal het jaren duren om de stocks terug op peil te brengen, vooral voor de peperdure Tomahawk, THAAD en Patriot raketten.^[14]

Trump beseft ook dat hij zijn doelen niet via militaire middelen kan bereiken. Wat hij wil is een uitweg om de oorlog officieel te kunnen beëindigen met een ‘deal’ met Iran. Liefst uiteraard met een deal die hij als overwinning kan bestempelen.Telkens als hij dicht bij zo’n overeenkomst staat, stuit hij echter op zijn ‘bondgenoot’ Israël en Netanyahu.

Toen Trump bijvoorbeeld begin deze maand dicht bij een akkoord met Iran stond, besloot Netanyahu om verder op te rukken in Libanon en dreigde hij opnieuw met luchtaanvallen op Beiroet. Trump moest hem laten beloven om Beiroet te sparen om de gesprekken met Iran te redden. Het momentum om tot een akkoord te komen was dan alweer voorbij en dus laaiden de gevechten opnieuw op. Het is een terugkerend patroon.

Intussen staat de VS meer en meer alleen. Trumps andere bondgenoten, de Golfstaten en regionale machten, dringen aan op een akkoord en trekken aan zijn mouw in de andere richting. Iran van zijn kant heeft tijd. Het wacht op het juiste moment om een akkoord met de VS te sluiten.

Geen teken van sterkte, maar van zwakte

Israël voert nu al jaren oorlog op 5 fronten maar heeft nog geen enkele overwinning bereikt. In Palestina is het er ondanks het overweldigend militair overwicht niet in geslaagd het verzet te breken. Daardoor is het meer en meer geïsoleerd en verliest het land steun over de hele wereld, zelfs in de VS.^[15]

Het probeert dan maar van de situatie gebruik te maken om Hezbollah in Libanon op de knieën te krijgen. Daar stuit het echter op massaal en zeer effectief militair verzet en lijdt het bijna dagelijks verliezen. Dankzij de grote interne steun voor de oorlog, trekt Israël zich niets aan van het internationaal isolement en wil het niets liever dan Iran opnieuw aanvallen.

Iran maakt van de Israëlische oorlog in Libanon dan weer een punt in de onderhandelingen met de VS. Het wil pas toegevingen doen als de Trump Netanyahu kan dwingen om de agressie tegen Libanon te stoppen. Doordat Iran de onderhandelingen heeft gekoppeldaan de oorlog in Libanon, staat de VS schaakmat . Iran is erin geslaagd om de VS en Israël, al jaren trouwe bondgenoten, verder dan ooit uit elkaar te spelen.

Kortom, Trump mag dan wel briesen en brullen, eigenlijk staat de keizer met zijn billen bloot. Het wapenarsenaal moet aangevuld; de VS verliest steun in de wereld; er wordt een wig gedreven tussen de VS en Israël, de belangrijkste bondgenoot in de regio; en bovendien begint de eigen bevolking ook te morren. Trump heeft redenen om zich zorgen te maken. Geen wonder dat hij zo snel mogelijk een einde wil maken aan zijn Iraans avontuur.

[1] https://theconversation.com/why-the-60-day-war-powers-resolution-deadline-doesnt-actually-constrain-presidents-281724

[2] https://www.ochaopt.org/content/humanitarian-situation-report-5-june-2026

[3] https://www.standaard.be/buitenland/met-zijn-gele-en-oranje-lijn-drijft-israel-de-palestijnen-langzaam-naar-zee/156617174.html

[4] https://www.unrwa.org/resources/reports/unrwa-situation-report-12-lebanon-emergency-response-2026

[5] https://www.independent.co.uk/news/world/americas/us-politics/trump-iran-ceasefire-press-conference-b2989118.html

[6] https://edition.cnn.com/2026/06/09/politics/times-trump-iran-deal-close

[7] https://www.aljazeera.com/news/2026/6/7/how-many-times-were-the-us-and-iran-on-the-verge-of-a-deal

[8] https://www.pvda.be/nieuws/vijf-stellingen-over-de-oorlog-iran

[9] https://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/iran-us-blockade-economy-cia-trump-b2972849.html

[10] https://www.nytimes.com/2026/03/22/us/politics/iran-israel-trump-netanyahu-mossad.html

[11] https://militaryspend.org/iran-war-casualties

[12] https://www.unrwa.org/resources/reports/unrwa-situation-report-12-lebanon-emergency-response-2026