We brengen de PVDA dichter bij jou en jou dichter bij de PVDA.!

Download onze app

Peter Mertens: “We hebben een socialistisch Europa nodig, dat breekt met oorlog en imperialisme”

De tussenkomst van Peter Mertens, algemeen secretaris van de PVDA, tijdens de publieke slotzitting van het 8ste congres van de Partij van Europees Links, op 18 april in Brussel. 40 Europese partijen kwamen samen om samen te strijden tegen besparingen, om einde te maken aan militarisering en de toekomst te winnen.

zaterdag 18 april 2026

Peter Mertens tijdens de slotzitting van het 8ste congres van de Partij van Europees Links op 18 april in Brussel

Beste kameraden, beste vrienden,

Na de overwinning op het fascisme in 1945 was iedereen het erover eens: nie wieder, never again. Men was het er ook over eens dat de wortels van het militarisme moesten worden uitgeroeid.

Op de conferentie van Jalta in 1945 hanteerden de geallieerden de doctrine van de vijf D’s: democratiseren, de-centraliseren, de-militariseren, de-nazificeren, en de-monopoliseren.

Er was een akkoord dat de almacht van de grote monopolies moest worden gebroken, dat er verband bestond tussen kapitalisme, monopolies, expansie, militarisme, fascisme en oorlog.

Vandaag zien we de omgekeerde beweging.
In plaats van democratisering komt er steeds meer autoritarisme.
In plaats van de-centraliseren komt er steeds meer Europese centralisering.
In plaats van de-militarisering komt er een heuse militariseringskoorts.
En in plaats van de-monopoliseren wil Europa de monopolievorming stimuleren. 

Exact het tegendeel van Jalta.

--

De Europese Unie is opgebouwd doorheen schokken, doorheen crisissen. 
En met elke schok zien we steeds dezelfde twee dingen gebeuren: 
er wordt steeds méér macht naar Europa gecentraliseerd, 
en met elke centralisatie worden de tegenstellingen in Europa groter.

Dat was zo met de bankencrisis van 2008, 
met de Eurocrisis van 2011, 
met de Covidcrisis in 2020, 
met de Oekraïne-oorlog in 2022. 

Altijd opnieuw hetzelfde recept: via noodmaatregelen en speciale constructies ging er steeds meer macht naar Brussel.

Hetzelfde gebeurt vandaag met het veiligheidsbeleid. Defensie is een bevoegdheid van de soevereine lidstaten. Dat wordt nu in hoog temp ‘ge-europeaniseerd’. Eerst met kleine fondsen en symbolische bedragen, maar nu met de turbo van 800 miljard euro van het zogenaamde 'ReArm Europe'-plan.

Hoe meer die centralisatie toeneemt, hoe meer ook de tegenstellingen toenemen.

Duitsland gaat zich militariseren door schulden aan te gaan: het wil het grootste Europese landleger maken, en het wil binnen vier jaar 153 miljard euro per jaar uitgeven aan het leger. 

Niemand kan dat tempo volgen.

Frankrijk blijft steken op 64 miljard euro per jaar, en wordt dus kleiner, maar het heeft wel kernraketten. 
En zo worden de tegenstellingen tussen Frankrijk en Duitsland groter.

Dat zijn dus de twee bewegingen die we in elke crisis zien: meer macht naar Brussel, en meer tegenstellingen. Tegelijkertijd.

Daarbij komt nog eens de afhankelijkheid van de VS. 
Toen Trump dreigde om Groenland af te pakken was er ineens paniek in Brussel. We moeten een autonoom Europa hebben zeiden ze, los van de Verenigde Staten.

Absoluut. Europa moet breken met de VS. Maar dat is niet genoeg. Want de vraag is: om wat te doen? 

Wij hebben geen Europees leger nodig dat exact hetzelfde doet als het Amerikaans leger: overal in de wereld tussenkomen om grondstoffen en aanvoerroutes veilig te stellen. 
Wij moeten geen fregatten sturen naar de Perzische golf om handelsroutes te controleren.
Wij moeten geen legervoertuigen sturen naar Congo om kobalt te plunderen.
Wij moeten geen drones sturen naar Niger om het uranium van de Franse kerncentrales veilig te stellen.

Europese autonomie betekent niet: een eigen Europees imperialistisch leger opbouwen. 

Wij hebben niet alleen een autonoom Europa nodig, maar vooral een ander soort Europa. 

We hebben een socialistisch Europa nodig dat breekt met oorlog en imperialisme. 

Mensen hebben nood aan klare taal. 

Dit systeem is barbaars.
Het is oorlogszuchtig.
Het is pervers. 
Het wil pensioenen, zorg, onderwijs, publieke diensten ontmantelen om een oorlogsmachine op te bouwen. 
Het wil een nieuwe jonge generatie naar de oorlog sturen. 
Het wil racisme en apartheid promoten om verdeeldheid te zaaien. 

Dat is niet de toekomst.

Het socialisme is de toekomst, 
en wij zijn fier dat we krachten van de toekomst zijn. 

Die zelfverzekerdheid, die fierheid moeten wij uitstralen. 
Wij moeten willen winnen kameraden. 
Wij moeten de wereld willen winnen, en dat ook uitstralen.

Dank u.