We laten Palestina niet los

Misschien is het je ook opgevallen deze vakantie: de wereld laat Palestina niet vallen. Een collega vertelde dat ze tijdens haar vakantie hoog in de bergen een wandelaar met een Palestijnse sjaal ontmoet had. Iemand anders vertelde over de Palestijnse vlaggen in de volkswijken van Rome. Een andere collega was dan weer in een piepklein dorpje op een inzamelactie voor Gaza gestoten.

De Europese politieke leiders willen misschien niets liever dan dat we zwijgen over Palestina, maar de toestand ter plaatse laat ons geen keuze: we moeten blijven aandringen op actie.

Één maaltijd per dag

In Gaza dreef het Israëlische bezettingsleger de bevolking verder samen op ongeveer een derde van het grondgebied. De zomerse hitte maakt de uitgestrekte tentenkampen en overbevolkte wijken onleefbaar. De hygiënische situatie is erbarmelijk.

De humanitaire situatie verslecht zienderogen. De helft van de bevolking van Gaza is afhankelijk van voedselhulp. Om voedsel te bereiden moeten drie kwart van de huishoudens afval verbranden. Een op de vijf huishoudens nuttigt slechts één maaltijd per dag.

De ondervoeding neemt dan ook toe: een op de acht kinderen onder de zes jaar is te klein voor zijn leeftijd, een symptoom van aanhoudende ondervoeding dat vaak leidt tot onomkeerbare gezondheidsproblemen op latere leeftijd.¹

Een vredesplan dat er geen is

Wat blijft er dan overeind van het zogenaamde vredesplan van Trump? Weet je nog, de zogenaamde “Board of Peace”, de “Vredesraad”, die vrede zou brengen in Gaza en het gebied zou uitbouwen tot een paradijs aan de Middellandse Zee?²

Daar is niets van te merken. Dat verbaast ook niets, want de Amerikaanse president Trump en de Israëlisch eerste minister Netanyahu geven niks om de vrede. Laat staan om het welzijn van de Palestijnen. En bovendien: Israël trekt zich niets aan van de internationale afspraken, en kan daarbij rekenen op de steun van de Verenigde Staten en Europa.

Dat bleek vorige maand nog maar eens toen Trump aankondigde dat Hamas instemde met een plan om te ontwapenen. Dankzij de bemiddeling van de Arabische landen kwamen Trumps “Board of Peace” en Hamas inderdaad een nieuw 15-punten plan overeen waarbij Hamas grote toegevingen deed.³

Eén probleem: Israël wil er niet van weten. Het bleef Gaza bombarderen. Intussen liet Netanyahu al weten dat Israël het plan niet zal respecteren. Voor Trump maakt het niet uit. Hij heeft zijn momentje in de wereldpers weer gehaald. En in Gaza zelf blijft het de hel op aarde.

Trump en Netanyahu geïsoleerd

Toch blijft dat nieuwe verraad aan de Palestijnen niet zonder gevolgen. Dr. Mustafa Barghouti legt in een recent interview met de Duitse openbare omroep uit dat het Trump ook in een lastig parket brengt.

“De vraag is nu wat Trump gaat doen,” zegt de Palestijnse linkse politicus, “want Netanyahu keert nu eigenlijk zijn rug naar Trump en alle landen die dat proces gesteund hebben.”⁴

Trump zou Netanyahu nu moeten berispen om zijn geloofwaardigheid te behouden. Dr. Barghouti denkt echter niet dat dat zal gebeuren, wat de reputatie van Trump enkel verder zou aantasten.

Door wat in Palestina gebeurt – maar ook door de oorlogen in Libanon, Syrië en Iran – staan Trump en Netanyahu steeds meer geïsoleerd. De VS en Israël tonen zich onvoorspelbaar en vooral zeer onbetrouwbaar. De Arabische landen verliezen hun geduld en vragen zich af of ze nog op hen kunnen rekenen voor hun veiligheid.

Sommige landen in de regio kijken voorzichtig uit naar andere veiligheidsmodellen. Turkije, Saoedi-Arabië en Pakistan sloten begin deze maand een militair pact af.⁵ Het land met het tweede grootste leger van de NAVO, een oliegrootmacht en een kernmacht die zich aan elkaar vastklikken voor wat hun veiligheidsbeleid betreft, dat is niet niks. Hoe solide dat is, valt af te wachten maar het toont wel dat de hele regio in beweging is en dat Trump en Netanyahu niet alles onder controle hebben.

Wel GAS-boetes, maar geen sancties

Ook op de Westelijke Jordaanoever, een ander stuk van bezet Palestina, verslecht de situatie verder. Volgens de Verenigde Naties escaleert het aantal aanvallen op Palestijnen door Israëlische kolonisten tot ongekende hoogte. Op aanstoken van Israëlische politieke leiders die alsmaar meer illegale nederzettingen neerpoten, worden elke maand gemiddeld 190 aanvallen uitgevoerd door kolonisten.⁶ Daarbij werden sinds begin dit jaar minstens 77 Palestijnen gedood, waaronder 18 kinderen.⁷

En dat komt dus bovenop het Israëlisch geweld in Gaza. Het VN-kinderfonds UNICEF maakte begin augustus bekend dat Israël daar elke dag een kind gedood had sinds de start van het staakt-het-vuren in oktober vorig jaar.⁸

Elke dag een kind doden tijdens een staakt-het-vuren? Dan schreeuwen onze politieke leiders toch moord en brand, denk je dan!

Niets is minder waar. In Antwerpen geeft het stadsbestuur GAS-boetes aan mensen die betogen tegen de genocide.⁹ En bijna een jaar nadat onze regering een importban voor producten uit bezette Palestijnse gebieden aankondigde... kondigde onze regering diezelfde importban nog eens opnieuw aan voor producten uit (sommige) bezette Palestijnse gebieden. Het is nu al duidelijk dat dat een maat voor niets wordt.¹⁰ Onze regering doet alles om sancties tegen Israël tegen te houden.

Lokale en internationale strijd

Zo komen we er natuurlijk niet. Integendeel, het is de wereld op zijn kop. Onze politieke leiders vertikken het om Israël een strobreed in de weg te leggen maar richten zich tegen wie de gruwel wil stoppen. Dat laten we niet gebeuren.

Dr. Mustafa Barghouti toont zich ondanks alles hoopvol. “We kunnen gerust spreken van een derde intifada”, zei hij in een interview, “en ik zou het de Sumud Intifada noemen.”

Daarmee verwijst hij naar de twee eerdere “intifada’s” of opstanden die de Palestijnse samenleving eind vorige eeuw en de eerste jaren van deze eeuw verenigden in de weerstand tegen de bezetting. Met het woord “sumud” (doorzettingsvermogen) wil hij dan weer de nadruk leggen op het belang van geduld en weerbaarheid. Volgens Dr. Barghouti is het Palestijnse volk vastbesloten om zich niet te laten verdrijven, niet uit Gaza, niet uit Jeruzalem, niet uit de Westelijk Jordaanoever, en niet uit de gebieden die nu Israël vormen.

Hoewel de essentie van deze opstand ligt bij Palestijnen die weerstand bieden op hun eigen land, ziet Dr. Barghouti twee belangrijke elementen samenkomen in deze strijd: “Enerzijds het doorzettingsvermogen van de mensen op het terrein en anderzijds de campagne voor boycot, desinvestering en sancties over de hele wereld.”¹¹