Dossier | Graaipensioenen uit Europa
Belgische ex-politici krijgen duizenden euro’s pensioen boven het wettelijk maximum uitbetaald. Dat komt omdat ze weigeren het pensioen dat ze krijgen van Europese instellingen aan te geven. Hierdoor kan het Wijninckx-plafond niet correct toegepast worden.
door
Kim De Witte, volksvertegenwoordiger PVDA en pensioenspecialist
Sofie Merckx, fractieleider in de Kamer voor de PVDA
Belgische ex-politici krijgen duizenden euro’s pensioen boven het wettelijk maximum uitbetaald. Dat komt omdat ze weigeren het pensioen dat ze krijgen van Europese instellingen aan te geven. Hierdoor kan het Wijninckx-plafond niet correct toegepast worden. Nochtans voorziet het regeerakkoord dat ook de pensioenen die worden uitgereikt door internationale organisaties voortaan mee in rekening worden genomen bij de controle op de wet-Wijninckx. Dit werd in de zomer van 2025 in het parlement goedgekeurd, na nieuwe onthullingen van de PVDA.
In de feiten gebeurt het echter niet. Op 10 februari 2026 bracht Sudpresse naar buiten dat onder meer de volgende politici weigeren hun volledig pensioen aan te geven en, volgens onze berekeningen het volgende bedrag opstrijken:
- Louis Michel (MR): € 16.575,55
- Philippe Busquin (PS): € 14.605,88
- Didier Reynders (MR): € 12.636,21
In 2023 ontdekte de PVDA dat in alle parlementen van het land een regel bestond waardoor politici tot 120% van het plafond-Wijninckx aan pensioen konden opstrijken. Het plafond-Wijninckx lag voor alle werkende mensen op 7.813 euro bruto per maand.[1] Politici konden dankzij hun eigen constructie tot 9.375 euro cumuleren. Dat is 1.562 euro méér dan de wet toelaat. Onder druk van de PVDA en de publieke opinie werden deze ‘graaipensioenen’ uiteindelijk afgeschaft, wat een besparing van 2,8 miljoen euro opleverde.[2]
Een andere uitzondering op het plafond bleef echter langer bestaan. Buitenlandse of supranationale pensioenen - zoals deze uitgereikt door de Europese Commissie, de Europese Raad of het Europees Parlement - telden niet mee bij de toepassing van het plafond-Wijninckx en konden dus onbeperkt gecumuleerd worden met nationale pensioenen, ver boven het maximumpensioen. De programmawet die in de zomer van 2025 in het parlement werd goedgekeurd, moest komaf maken met deze uitzondering.[3] Ook het pensioenreglement van parlementsleden en ministers werd in die zin aangepast.[4]
Nu blijkt dat gewezen Belgische politici met een Europese carrière weigeren om hun pensioenen uitgereikt door de Europese instellingen aan te geven. Al meer dan zes maanden lang worden noch de wet, noch het nieuwe pensioenreglement toegepast. Sommige parlementsleden hebben zelfs advocaten ingeschakeld om hun gouden pensioen te verdedigen. Ze verstoppen zich hiervoor achter Europese regelgeving.[5]
Doordat ze weigeren mee te werken, beschikt men niet over de correcte pensioengegevens en is het niet mogelijk hun volledige pensioenbedrag te berekenen. Hierdoor kan het plafond niet worden toegepast en hun pensioen niet afgetopt. Zo blijven ze duizenden euro’s boven het wettelijk maximum opstrijken en dit al zes maanden lang. Louis Michel (MR) ontvangt zelfs een pensioen dubbel zo hoog als het wettelijk plafond.
Terwijl politici nog steeds blijven genieten van graaipensioenen, wil de Arizona-regering een pensioenmalus invoeren voor gewone, werkende mensen. De ene groep krijgt meer dan de wet toelaat, de andere groep loopt het risico om een kwart van hun pensioen te verliezen als ze niet kunnen werken tot hun 67 jaar. De PVDA eist dat alle supranationale pensioenen worden aangegeven opdat de Belgische wetgeving wordt gerespecteerd.
1. Berekening van parlementaire pensioenen
Voor de berekening van de parlementaire pensioenen baseren we ons op de volgende formules:
1. Regionaal/Federaal parlementslid/minister
Parlementaire vergoeding * vervangingspercentage * loopbaanbreuk = brutopensioen
De parlementaire vergoeding bedraagt vandaag 9.463,87 euro per maand. De vergoeding werd tot heden op dezelfde manier geïndexeerd als een parlementair pensioen. We kunnen het huidig pensioen daardoor baseren op de actuele vergoeding.
Het vervangingspercentage is het percentage van het brutoloon dat omgezet wordt in pensioen. Voor parlementaire pensioenen bedraagt het percentage 75%. Het maximum parlementair pensioen bedraagt 75% van de basisbezoldiging (= 7.097,91 euro).
De loopbaanbreuk geeft aan welk deel van het volledige pensioen een parlementslid opbouwt. Ze wordt berekend door het aantal maanden waarin het mandaat werd uitgeoefend te delen door het totaal aantal maanden dat nodig is voor een volledig pensioen.
- Voor 2014: n/240 (volledig pensioen na 20 jaar mandaat)
- Tussen 2014-2019: n/432 (volledig pensioen na 36 jaar mandaat)
- Na 2019: n/540 (volledig pensioen na 45 jaar mandaat)
n = aantal maanden waarin mandaat werd uitgevoerd
De formule is terug te vinden in het pensioenreglement van de Kamer.
2.Europarlementslid
Basisbezoldiging * vervangingspercentage * aantal jaren mandaat = brutopensioen
De basisbezoldiging bedraagt 11.255,26 euro per maand.
Het vervangingspercentage bedraagt 3,5% voor elk volledig jaar uitgevoerd mandaat. Het maximum is vastgelegd op 70% van de basisbezoldiging (= € 7.879).
De bezoldiging en pensioenformule zijn raadpleegbaar op de site van het Europees Parlement.[6]
3. Europees Commissaris
Basisbezoldiging * vervangingspercentage * aantal jaren mandaat = brutopensioen
De basisbezoldiging voor een commissaris bedraagt 25.910,19 euro per maand. Een vice-commissaris ontvangt 28.789,10 euro. De Commissievoorzitter ontvangt 31.783,17 euro per maand.
Het vervangingspercentage bedraagt 4,275% voor elk volledig jaar uitgevoerd mandaat na 2004. Voor mei 2004 bedraagt het 4,5%.[7] Het maximum is vastgelegd op 70% van de basisbezoldiging.
De bezoldigingen zijn vastgelegd in Europese regelgeving.[8]
4. Plafond-Wijninckx
Het plafond-Wijninckx (maximumpensioen) bedraagt 8.291,60 euro bruto per maand.[9]
5. Belgische werknemer (ter info)
Brutoloon * vervangingspercentage * loopbaanbreuk = brutopensioen
Het vervangingspercentage bedraagt 60%. Na 45 jaar bouw je een volledig pensioen op. Het gemiddeld werknemerspensioen bedraagt 1.667 euro.[10]
2. Graaipensioenen lopen op tot 16.500 euro
Onderstaande ex-politici weigeren hun supranationaal pensioen aan te geven en ontvangen op die manier pensioenen boven het plafond-Wijninckx. We houden geen rekening met binnenlandse niet-parlementaire pensioenen. De bedragen hieronder geven de ondergrens aan.
Louis Michel (MR): €16.575,55 (€8.283,88 boven het maximumplafond)
Nationale politiek van 1978 tot en met 2004: €7.097,91
Europees Commissaris van 2004 tot en met 2009: €5.538,30
Europees parlement van 2009 tot en met 2019: €3.939
Philippe Busquin (PS): €14.605,88 (€6.314,28 euro boven het maximumplafond)
Nationale politiek van 1978 tot en met 2004: €7.097,91
Europees Commissaris van 1999 tot en met 2004: €5.538,30
Europees parlement van 2004 tot en met 2019: €3.939
Didier Reynders (MR): €12.636,21 (€4.344,54 boven het maximumplafond)
Nationale politiek van 1992 tot en met 2019: €7.097,91
Europees Commissaris van 2019 tot en met 2024: €5.538,30
3. PVDA eist een einde aan de graaipensioenen
Telkens wanneer politieke privileges aan het licht komen, verklaren traditionele partijen dat er hervormingen volgen zodat dergelijke situaties zich niet meer zullen herhalen. Toch blijven nieuwe gevallen opduiken. Nu komt aan het licht dat voormalige politici met een Europese loopbaan hun supranationaal pensioen niet aangeven. Daardoor kan het Wijninckx-plafond niet worden toegepast, terwijl dit voor alle andere Belgen wel geldt.
Volgens de PVDA is deze praktijk moeilijk te verantwoorden. Sommige politieke pensioenen lopen op tot minstens 16.770 euro per maand, terwijl het gemiddelde werknemerspensioen 1.667 euro bedraagt. Dat is een verschil van factor tien. Tegelijk zijn het deze partijen die plannen maken om de pensioenen van werkenden en gepensioneerden te beperken. De Studiecommissie voor de Vergrijzing becijferde eerder dat toekomstige pensioenen gemiddeld met ongeveer 10% zouden dalen.[11]
De PVDA eist daarom dat alle supranationale pensioenen verplicht worden aangegeven, zodat de Belgische pensioenwetgeving correct kan worden toegepast. Alleen zo kan een einde worden gemaakt aan de graaipensioenen.
[1] Momenteel bedraagt het plafond-Wijninckx € 8.291,60. Zie ook verder.
[4] Het nieuwe pensioenreglement werd goedgekeurd tijdens de Algemene Vergadering van de vzw Pensioenen van de volksvertegenwoordigers op 17 juli 2025. https://drive.google.com/file/d/14xeeQOpWlDarF3s7TyCC4g6riZR7ZJL4/view?usp=drive_link
[5] Meer bepaald het Protocol betreffende de voorrechten en immuniteiten van de Europese Unie, art. 12, tweede lid, en 14 en het besluit 2005/684/EG EURATOM betreffende het Statuut van de Leden van het Europees Parlement. In de voorbereidende werkzaamheden van de programmawet van 18 juli 2025 heeft de Raad van State gewezen op de beperkingen die voortvloeien uit de Verordening (EG) Nr. 883/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2004 betreffende de coördinatie van de socialezekerheidsstelsels en de Verordening (EG) Nr. 987/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 16 september 2009 tot vaststelling van de wijze van toepassing van Verordening (EG) nr. 883/2004 betreffende de coördinatie van de socialezekerheidsstelsels.
[6] https://www.europarl.europa.eu/meps/en/about/meps#sixthanchor
[7] https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A32004R1292
[8] https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:32016R0300&from=en en https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex:52023XC0615(01)
[9] https://www.sfpd.fgov.be/nl/pensioenbedrag/berekening/maximumpensioen
[10] https://www.pensionstat.be/nl/kerncijfers/wettelijk-pensioen/gepensioneerden
[11] https://www.plan.be/sites/default/files/documents/FOR_VERG2025_13176_NL.pdf
